اللّه خوئى را پسنديد . ايشان مدت 35 سال از فيض وجود مرجع بزرگوار حضرت آيت اللّه خوئى بهره منده بود ، ايشان در بارهء علّامهء محقق محمد اسحاق فياض چنين فرموده اند : « . . . از ميان كسانى كه توفيق يافت حرمت علم را رعايت كند و بحثهاى عالى ، درسهاى خارج را در فقه و اصول حاضر شده و تنقيح كرد ، نور چشمانم علّامهء محقق و فاضل ، شيخ محمد اسحاق فياض است » .
رسيدن به قله اجتهاد
پس از آنكه علامه شيخ محمد اسحاق فياض ، دروس خارج را از محضر استادش آيت اللّه خوئى با موفقيت به پايان رساند ، از جانب مراجع برجستهء نجف و استادش آقاى خوئى ( ره ) رسماً به عنوان مجتهد معرفى گرديده و به قوهء اجتهاد و فقاهت دست مىيابد . اما وى با تأسى به اسلاف صالح حوزه ، زير بار درخواست اقشار گوناگون مردم ، خصوصاً عرب زبانهايى كه در ممالك عربى بودند و نيز مردم افغانستان و شبه قاره و . . . مبنى بر پذيرش مقام خطير مرجعيت و چاپ رساله نرفته و مردم را به تقليد از مرحوم خوئى ( ره ) و ساير مراجع زنده نجف سفارش مىنمود ، تا اينكه با اصرار زياد و درخواست هاى مكرر مردم « توضيح المسائل » خود را براى اولين بار تدوين نموده و در اسلام آباد پاكستان به چاپ مىرساند كه زود ناياب شده ، چاپهاى مجدد آن در كابل و قم انجام مىشود ، بلافاصله در شهرهاى كوفه ، نجف ، قم ، كابل ، اسلام آباد ، كويته و . . . دفتر داير مىكند و مردم از مليتهاى مختلف ، به جرگه مقلّدينش پيوندند .
تدريس
آيت اللّه فياض ، در زمان استادش مرحوم آيت اللّه خوئى و پس از آن و هنگام نوشتن تقريرات و قبل و بعد از آن ، از اساتيد صاحب نام و برجستهء حوزهء علميهء نجف اشرف بوده است ، كتب سطوح عالى حوزه ، رسائل و مكاسب شيخ انصارى ( ره ) و كفايهء آخوند خراسانى را در مسجد معروف به « هندى » درس مىداد و در كلاس
سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: سيد محمد عارف موسوى نژاد
ص٢٠٦