شويم .
استصناع بالمعنى الاخص
همانطور كه در ابتداى مباحث تذكر داده شد براى تنقيح مطالب و فهم دقيق ماهيت استصناع دو قسم استصناع بيان شد : استصناع بالمعنى الاعم و استصناع بالمعنى الاخص . مفهوم استصناع بالمعنى الاخص قرار داد مستقلى است كه در عرض نهادهايى نظير بيع و اجاره و جعاله قابل طرح باشد . آيا چنين نهادى وجود خارجى مىتواند داشته باشد و وقوع خارجى داشته است ؟
استقلال عقد استصناع
آيا استصناع عقد مستقلى است ؟ آنچه به نظر مىرسد اين است كه استصناع داراى معناى جامعى است كه مىتواند در قالب بيع و يا اجاره و يا قالبهاى ديگرى صورت پذيرد . و مىتواند به صورت « استصناع بالمعنى الاخص » صورت پذيرد . به اين صورت كه : موجب مىگويد : استصنعتك سريراً خشبياً بالاوصاف المعهودة بعوض كذا و قابل مىگويد : قبلت الاستصناع « 1 » . يك طرف سفارش ساخت مىدهد در مقابل بهاى معينى و طرف ديگر هم قبول مىكند .
دليل منكرين استقلال عقد استصناع و جواب آن
بعضى فقها مىفرمايند : استصناع عقد مستقلى نيست ، و يا تمليك شيء ساخته شده است كه بيع است و يا تمليك عمل سازنده است كه اجاره است .
جواب : استصناع عبارت است از « در خواست تمليك عينى كه با عمل سازنده پردازش شده به عوض معلوم » ؛ و چه بسا شخص سازنده خصوصيت داشته باشد و
هامش
( 1 ) . مسأله ى موجب و قابل و تمييز آن دو و تقدم ايجاب بر قبول در عقود نقش فرعى دارد . در استصناع نيز مى توان به اعتبارى صانع را موجب دانست .