و شعرا و ادباى پارسا ، مهربان و شخصى اجتماعى بود . وى در تربيت دينى ، تعليم علمى و ادبى و پرورش ذوقى و شعرى برادرزادهاش كوشيد و از هيچ تلاش و همتى دريغ نكرد . سيدحيدر نيز با تكيه بر هوش و استعداد سرشار ذاتى و خدادادى خويش ، همت و تلاش عموى مهربان و معلم دانشمند خود را به ثمر رساند ( اليعقوبى ، 1984 ، ج 68 : 2 ) او سبكهاى ادبى ، فنون شعر ، تاريخ ، معارف دينى و متون ديوان شعراى بزرگ متقدم عرب را از عموى فرزانهاش آموخت و صرف و نحو و بلاغت و بديع را از شيخ حسن فلوجى « 1 » فراگرفت . اما از بين شاعران و اديبان معاصرش ، بيشترين تأثير را از عمويش سيد مهدى گرفت و در نزد او به درجه و مكانى دست يافت كه زهيربن ابىسلمى در نزد اوسبن حجر ، بدان دست يافته بود . ( الأمين ، 1986 ، ج 14 : 29 . الزركلى ، 1974 ، ج 290 : 2 . البصير ، 39 : 1946 )
1 - 6 - 1 جايگاه ادبى سيد حيدر
سيد حيدر حلّى ، بى شك يكى از استوانه هاى محكم و استوار شعر عرب است . شعر او فرسنگ ها از سطح نظم شاعرانه و اديبانه فراتر رفته و سرشار از امواج عواطف ظريف و احساسات مؤثّر و تصاوير خيال انگيز شاعرانه است . هر بيتى از اشعارش متضمّن انديشه اى و الا ، الهى ، انسانى و آموزنده و شعر به معنى حقيقى كلمه است . او با تأثير از قرآن كريم و احاديث شريف ، سيماى اهل بيت را به بهترين شكل به تصوير كشيده است و اكثر فضايل ايشان را با اشاره به حوادث مشهور تاريخى ذكر نموده است و در اين مجال بسيار موفق بوده است . كسانى از ادبا و شعرشناسان عرب كه با شعر سيد آشنا هستند ، بر اين باورند كه او از تمام معاصرانش برتر است . در رثا و ثناى اهل بيت عليهم السلام ، به ويژه در مرثيه سرائى براى سالار شهيدان امام حسين ( ع ) ، سيد را بزرگ ترين شاعر عرب شمرده اند و معتقدند كه هيچ شاعرى در اين عرصه به او نمى رسد . از اين منظر ، او را « شاعر الحسين عليه السلام » لقب داده اند . ( الأمين ، 1986 ، ج 14 : 29 ؛ الخاقانى ، 333 : 1953 )
هامش
( 1 ) شيخ حسن فلوجى ، يكى از علماى آن دوره است كه در علوم عربى و بيان و بديع و منطق و رياضيات و فقه و اصول سرآمد بود و بسيارى از نوابغ علم و ادب آن دوره ، در نزد او تعليم يافتهاند . ( كركوش ، 1372 ق ، ج 143 : 2 )