اى جوهر و بن مايه دين و اى قلب هدايت چه بسيار با درد بىدرمان دست و پنجه نرم كرديد و آن را تحمل كرديد .
شهريار ، شاعر متعهد شيعى نيز با اعتقاد راسخى كه به أئمه معصومين ( ع ) دارد همهى آن بزرگواران را سفينههاى نجات مىداند ؛ اما سفينه او را مايهى رشگ و مباهات فلك مىداند :
سفينه هاى نجاتند جمله معصومين * ولى سفينه او رشگ فلك مجنون شد
( شهريار ، 209 : 1361 )
4 - 1 - 4 - 1 - 2 عزت و آزادگى
جنگ امام حسين تنها براى اين نبود كه حكومت پليد را سرنگون كند ؛ بلكه خداپرستى او با ماده پرستى محيط ، عدالتخواهى او با ظلم محيط ، انديشه و فكر او با سبكسرى و بىعقلى محيط ، احساسات و عواطف او با جمود و تعصب محيط و خلاصه تمامى نمودهاى عدل و آزادى او با همهى نمودهاى ظلم و ستم محيط به مبارزه و پيكار برخاسته بود . ( حجتى كرمانى ، 177 : 1381 ) ارگانيزم روحى حضرت و وضع تربيتى ايشان در زير دست افراد بزرگى چون رسول خدا و حضرت على و فاطمه زهرا مؤيد اين مطلب است كه عنصر با فضيلتى چون او نمىتواند در برابر ذلت تن بدهد و حفظ عزت نفس ، عدالتخواهى و حق طلبى و فضيلت و شرافت پيامهايى از هزاران پيام نهضت عاشوراست . امام حسين عليه السلام به بشريت ياد داد كه ايمان به خداوند و شجاعت در بيان حق سبب مىشود كه انسان در برابر صولت باطل نهراسد و جلوه و شكوه دنيايى او را از اداى رسالت حق باز ندارد و در دنيا با عزت نفس زندگى كند و زمانيكه مىميرد با نيكان بميرد كه اين عقيده حسين ( ع ) تداعىگر اين آيه از قرآن است :
« مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
« 1 »
» .
( شبّر ، 45 : 1409 )
عزت نفس و آزادگى ، از ديگر مضامين مشترك بين شعر شهريار و سيد حيدر حلّى است .
سيد حيدر اين چنين مىگويد :
هامش
( 1 ) سوره احزاب ، آيه 23