السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ
« 1 »
» .
بدين معنى كه بدون پذيرش ولايت و مهر آن ، رفتن به بهشت امر محالى است .
چو بى مهر ولى شد چيست ايمان ؟ * چراغى كش فرو خشكيد روغن
نيابد حاسد ما بوى جنّت * مگر اشتر رود در چشم سوزن
( شهريار ، 1387 ، ج 1207 : 2 )
4 - 1 - 4 امام حسين ( ع )
مهمترين بخش اين رساله ، مربوط به بخش شعر عاشورايى و مدح و رثاى امام حسين ( ع ) در شعر دو شاعر شيعى ؛ شهريار و سيد حيدر حلّى است . هر دو شاعر در مدح و رثاى امام حسين ( ع ) اشعار بسيار ارزندهاى سرودهاند . بيشترين اشعار اين دو شاعر درباره امام حسين ( ع ) ، مربوط به بخش رثاى ايشان است . هر دو شاعر در اشعار خويش بر امام خويش گريسته و دشمنانش را تقبيح و سرزنش و بر ضد آنان شوريدند . اين تقبيح و شورش را در شعر سيد حيدر به كرات مىتوان مشاهده نمود . همانگونه كه قبلًا ذكر شد ، رويكرد شهريار در اشعار عاشورايى خويش رثايى و بكايى است اگرچه رويكرد حماسى نيز در برخى اشعارش به چشم مىخورد ، بويژه در بخش فراخوانى شخصيتهاى عاشورايى .
از ويژگىها و تمايزات شعر سيد حيدر ، فراوانى مرثيه در ديوان اوست كه از تنوع و گستردگى و اعتبارى خاص برخوردار است . وى در رثايش حماسه و فخر را با هم درآميزد و با سرزنش و توبيخ امويان و بيان حق غصب شده امام حسين ( ع ) و ديگر ائمه و نيز با اشاره به حوادث تاريخى آن دوره ، به مرثيه خود رنگ و بويى سياسى و حماسى و تاريخى بخشيده است . سيد حيدر غير از اينكه به بيان فجايع و تصوير وقايع و حوادث عاشورا و امامت و رهبرى امام حسين ( ع ) اشاره دارد ، انگيزههايى چون تبليغ معارف دينى و شيعى و نشر فضايل اهل بيت و دفاع از حقوق ايشان و افشاى ماهيت ستمگران و تحريض به قيام و انتقام را دنبال مىكند و از حماسه عظيم عاشورا در جهت قيام عليه ظالمان بيدادگر حاكم در جامعه اسلامى الهام
هامش
( 1 ) سوره اعراف ، آيه 40