اى را گوياتر از او نديدم . چنان سخن مىگفت كه گويى سخنان از زبان على ( ع ) خارج مىشدند . ( العسكرى ، 1410 ق : 146 - 145 )
شهريار در بيت زير او را خطيبى مىنامد كه با خطبههاى كوبندهاش ، نيت پليد يزيد را از ارتكاب فاجعه بزرگ كربلا برملا مىكند و تمام نقشههاى او را باطل كرده و هويت خاندان بنىاميه و حكومتشان را بر همگان آشكار مىسازد :
خطيبى كو يزيد از خطبه افسون مىكند چون مار * چه مارى ! كو به هيچ افسانهيى افسون نخواهد شد
( شهريار ، 1387 ، ج 1143 : 2 )
3 - 4 - 2 - 1 - 3 حضرت عباس ( ع )
مهمترين عناصر تشكيل دهندهى شخصيت حضرت ابالفضل ( ع ) در شعر عاشورايى فارسى و عربى ، شجاعت و دلاورى ، مناعت طبع و وفا و پرچمدارى است . البته توصيف ظاهرى ايشان نيز مد نظر شعراى اهل بيتى است . سيد حيدر با توجه به اينكه اشعارش بيشتر جنبه حماسى و فخرى دارد ، بيشتر از جنبه اجتماعى به مدح و ستايش و توصيف حماسى شخصيت عباس ( ع ) پرداخته و از دليرى و جنگاورى ايشان در ميدان نبرد و عدم پذيرش ظلم و ستم و مناعت طبع وى سخن رانده است . اما شهريار در كنار توصيف برخى صفات ايشان همچون وفادارى و شجاعت ، به توصيف ظاهرى ايشان نيز پرداخته و چهرهى زيبا ، قامت رشيد و . . . ايشان را براى مخاطب خويش ترسيم مىكند و از واژه ماه و قمر براى بيان زيبايى ظاهرى عباس ( ع ) استفاده مىكند . شهريار از بازخوانى شخصيت عباس ( ع ) در اشعار مربوط به انقلاب اسلامى ايران نيز بهره جسته و جوانان دلاور دوران انقلاب و جنگ هشت سال دفاع مقدس را در شخصيت حضرت عباس ( ع ) حلول داده است تا به اين طريق از يك سو تقدس و ارزش همت و دلاورىهاى آنان را به تصوير كشيده و از سوى ديگر ملت را به دفاع از ميهن خويش و پيكار با باطل تشويق و ترغيب نمايد .
مهمترين جلوهگاه تجلّى و بروز شخصيت و انديشه حضرت عباس ( ع ) در واقعه عاشورا بود .