تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 99

مساهمون:

ص٩٩
است . همچنين قرائت أبى « أكفَلَها » قرائت « كَفَّلَهَا » با تشديد را تأييد مىكند ، زيرا همزه نيز در متعدى كردن فعل مانند تشديد است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 341 ) . طبرى قرائت با تشديد را برتر از قرائت به تخفيف مىداند و مىنويسد : « وأولى القراءتين بالصواب فى ذلك عندى قراءة من قرأ : وَكَفَّلَها مشددة الفاء بمعنى : وكفلها الله زكريا ، بمعنى : وضمها الله إليه لأن زكريا أيضا ضمها إليه بإيجاب الله له ضمها إليه بالقرعة التى أخرجها الله له » ( طبرى ، 1412 ق ، ج 3 ، ص 163 ) . قرطبى نيز به سياق كلام اشاره كرده و مىگويد در قرائت « كَفَّلَهَا » فعل به خداوند متعال اسناد داده مىشود چنان كه در افعال « فَتَقَبَّلَهَا » و « أَنبَتَهَا » فعل به خداوند اسناد داده شده است ( قرطبى ، 1364 ش ، ج 4 ، ص 71 ) . ب . ابن كثير ، نافع و ابوعمرو « كَفَلَهَا زَكَرِيَّاءُ » با تخفيف فعل و رفع زكرياء قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 239 ) . فعل « كَفَلَهَا » متعدى به يك مفعول و ضمير « هَا » مفعول به آن و « زَكَرِيَّاءُ » فاعل و مرفوع است . قرائت « كَفَلَهَا » اشاره به رغبت حضرت زكريا عليه السلام در كفالت و سرپرستى حضرت مريم عليها السلام دارد . طرفداران قرائت به تخفيف به آيه شريفه :
« ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ »
( آل عمران : 44 ) استناد مىكنند كه فعل « يَكْفُلُ » به صورت مجرد به كار رفته است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 161 ) . ج . ابوبكر « وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاءَ » با تشديد فعل و نصب زكرياء خوانده است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 204 - 205 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء در قرائت فعل « كَفَّلَهَا زَكَرِيَّا » اختلاف نموده و به سه وجه
« كَفَّلَها زَكَرِيَّا »
،
« كَفَّلَها زَكَرِيَّا »
و
« وَ كَفَّلَها زَكَرِيَّا »
قرائت كرده اند . سياق جملات مؤيد قرائت « كَفَّلَهَا » به تشديد است ؛ زيرا در دو جمله قبل
« فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ أَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً »
اسناد فعل به خداوند است و در قرائت « كَفَّلَهَا » نيز فاعل خداوند متعال است .