تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 98

مساهمون:

ص٩٨
( بقره : 10 ) كه در بين اين دو آيه واقع شده است ، خبر از استحقاق منافقان به عذاب اليم مىدهد و علت اين عذاب با توجه به آيات قبل و بعد ، كاذب بودن منافقان در اظهار ايمان است . بنابراين هماهنگى با سياق آيات قبل و بعد علت اختيار قرائت « يَكْذِبُونَ » است . طبرى نيز با تكيه بر سياق آيات قرائت « يَكْذِبُونَ » را اختيار مىكند ( طبرى ، 1412 ق ، ج 1 ، ص 97 ) . 2 .
( فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ أَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً وَ كَفَّلَها زَكَرِيَّا كُلَّما دَخَلَ عَلَيْها زَكَرِيَّا الْمِحْرابَ وَجَدَ عِنْدَها رِزْقاً قالَ يا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ )
( آل عمران : 37 ) « پس پروردگارش وى [ مريم ] را با حُسنِ قبول پذيرا شد و او را نيكو بار آورد ، و زكريا را سرپرست وى قرار داد . زكريا هر بار كه در محراب بر او وارد مىشد ، نزد او [ نوعى ] خوراكى مىيافت . [ مى ] گفت : « اى مريم ، اين از كجا براى تو [ آمده است ؟ او در پاسخ مى ] گفت : « اين از جانب خداست ، كه خدا به هر كس بخواهد ، بىشمار روزى مىدهد » . جمله « وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا » به سه وجه « كَفَّلَهَا زَكَرِيَّا » ؛ « كَفَلَهَا زَكَرِيَّاءُ » و « وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاءَ » قرائت شده است : الف . حمزه ، عاصم « 1 » و كسايى « كَفَّلَهَا » را با تشديد و « زَكَرِيَّا » را بدون همزه قرائت كرده اند ( ابن مهران ، 1408 ق ، ص 142 ) . فعل « كَفَّلَهَا » متعددى به دو مفعول است و فاعل آن خداوند متعال و ضمير « هَا » مفعول به اول و « زَكَرِيَّا » مفعول به دوم است . اين وجه قرائى اشاره دارد كه سرپرستى حضرت مريم به دست زكريا ، به اراده خداوند متعال بوده است و خداوند متعال زكريا را براى سرپرستى و حفظ مصالح حضرت مريم برگزيد ؛ اين وجه از قرائت با سياق جمله قبل هماهنگ است ؛ زيرا در جمله قبل « فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ » فاعل « فَتَقَبَّلَهَا » خداوند متعال
هامش
( 1 ) . عاصم ( ت 127 ق ) بن بهدلة بن ابى نجود اسدى ملقب به ابوبكر يكى از ائمه قرائت است كه منصب و رياست اقراء در كوفه پس از استادش ابوعبدالرحمن سلمى به او مىرسد . عاصم از تابعين و از قاريان طبقه سوم به شمار مىرود . حوزه قرائت وى در كوفه و به مدت 54 سال بوده است . ابوعمرو حفص بن سليمان و ابوبكر شعبة بن عياش از مشهورترين راويان عاصم هستند ( بخارى ، بى تا ، ج 6 ، ص 487 ؛ عسقلانى ، 1406 ق ، ج 1 ، ص 285 ؛ ذهبى ، 1995 م ، ج 3 ، ص 377 ) .
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 98 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا