تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 31

مساهمون:

ص٣١
در تفسير داراى اهميت اساسى است و عدم توجه به آن موجب انحراف مفسر از تفسير صحيح آيات مىشود .

2 - 1 - 4 . انواع سياق قرآنى

متن قرآن از نظر چينش و قالب با ساير متون متفاوت است ، بنابراين انواع سياق در قرآن متناسب با تقسيم بندى قرآن به سوره و آيه است . با توجه به سوره ها ، آيات ، جملات و كلمات قرآن كريم مىتوان شش نوع از انواع سياق را براى قرآن كريم برشمرد كه در ذيل به توضيح آن‌ها پرداخته مىشود .

2 - 1 - 4 - 1 . سياق قرآن

صاحب نظران علوم قرآنى منظور از سياق قرآن را ، اغراض و مقاصد اساسى قرآن ، معانى كلى و اسلوب‌هاى شايع در قرآن كريم مىدانند كه در فهم مراد جدى آيات اثر دارد . در آثار اهل تسنن از اين نوع سياق بيشتر سخن گفته شده است ؛ بنابراين ، سعى مىشود براى تبيين سياق قرآن ، بيانات علما و صاحب نظران اهل تسنن نقل شود . الف . اغراض و مقاصد اساسى قرآن بدون شك قرآن كريم داراى اغراض و اهداف اساسى در جهت مصالح بندگان و متضمن سعادت دنيوى و اخروى است . فهم اهداف و اغراض اساسى قرآن براى مفسر ضرورى است و عدم فهم آن سبب وقوع اشتباه در تفسير خواهد شد . خداوند متعال مىفرمايد :
( أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها )
( محمد : 24 ) ، تدبر همان فهم مقاصد و اهداف قرآن است و كسى كه مقاصد ، اهداف قرآن و سنت را نشناسد صحبت از آن دو برايش حرام است ؛ زيرا عدم فهم اغراض قرآن و تفسير آن سبب اختلاف در شريعت مىشود ( شاطبى ، 1417 ق ، ج 4 ، ص 209 ؛ قاسمى ، 1418 ق ، ج 1 ، ص 171 ) . ابن عاشور در بيان اهميت فهم مقاصد اساسى كلام الهى مىنويسد : « فمرادُ الله من كتابه هو بيانُ تصاريف ما يرجع إلى حفظ مقاصد الدين ، وقد أودع ذلك فى ألفاظ القرآن التى خاطبنا بها خطاباً بيناً ، وتعبدنا بمعرفة مراده والاطلاع عليه فقال :
( كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 31 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا