پيامبر به عنوان اولين مفسر قرآن كريم به اين مسأله توجه داشته و با تكيه بر سياق به تفسير و تبيين آيات مىپرداختند ؛ عائشه در تفسير آيه
( وَ الَّذِينَ يُؤْتُونَ ما آتَوْا وَ قُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ أَنَّهُمْ إِلى رَبِّهِمْ راجِعُونَ )
( مؤمنون : 60 ) به رسول خدا ( ص ) مىگويد : آيا اين آيه در شأن كسانى است كه خمر مىنوشند و دزدى مىكنند ؟ پيامبر در جواب عائشه مىفرمايند : نه ، آيه از كسانى سخن مىگويد كه نماز مىخوانند ، روزه مىگيرند ، صدقه مىدهند و مىترسند كه مورد قبول خداوند متعال واقع نشود :
( أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ )
( مؤمنون : 61 ) ( ترمذى ، بى تا ، ج 5 ، ص 236 ) . پيامبر در تفسير و بيان مراد آيه به سياق آيات استناد نموده و با توجه به آيه بعد ، مراد آيه را بيان مىكنند . بنابراين ، اولين مفسر قرآن كريم ، سياق را از قواعد و قرائن فهم متن مىداند .
توجه به قرينه سياق در فهم مراد الهى در مكتب اهل بيت عليهم السلام نيز به چشم مىخورد ، فردى از امام على عليه السلام سؤال كرد : آيا اين كلام الهى را ديده اى
( وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا )
( نساء : 141 ) در حالى كه كفار با ما مىجنگند و بر ما پيروز شده و ما را مىكشند ؟ امام عليه السلام با توجه به سياق جملات فرمودند :
( فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا )
( نساء : 141 ) با توجه به جمله قبل ، مراد آيه روز قيامت است ( صنعانى ، 1410 ق ، ج 1 ، ص 175 ) .
در روايت آمده است عباد بصرى در راه مكه امام سجاد عليه السلام را ملاقات كرد و به آن حضرت گفت : جهاد و سختى آن را ترك كرده اى و به حج و آسانى آن روى آورده اى ! به راستى خداوند متعال مىفرمايد :
( إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا )