و امنع في اجمال و إعذار « 1 »
!
( 1 ) امام على « ع » - از عهد نامهء اشترى : . . براى كسانى كه به ديدار تو نياز دارند ، زمانى را معين كن كه شخص خود به سخنان ايشان گوش فرا دارى ، و در مجلس عامى بنشينى ، و در آن در برابر خدايى كه تو را آفريده است تواضع كنى ، و لشكريان و دستياران و پاسداران خود را چنان دور كنى كه صاحبان حاجت بدون احساس ترس و لرز و لكنت زبان با راحتى كامل بتوانند مطالب خود را بيان كنند ، زيرا كه من از پيامبر خدا « ص » بارها شنيدم كه مىگفت : « امتى كه ضعيف آن نتواند حق خويش را بىلكنت زبان از قوى بگيرد ، قابل احترام نيست » . سپس درشت گفتن و ناتوانى آنان را در بيان مطلب خود تحمل كن ، با تنگ خلقى و باد بينى با مردم رو به رو مشو ، تا خدا رحمت خود را بر تو بگستراند ، و پاداش طاعت به تو بدهد . و آنچه را كه مىبخشى آسان و بدون اكراه و منت ببخش ، و اگر مىخواهى به كسى چيزى ندهى ، اين كار را به صورتى خوش و با عذر خواهى انجام ده . 3 -
الامام علي « ع » : أيّما وال احتجب عن حوائج الناس ، احتجب الله [ عنه ] يوم القيامة [ و ] عن حوائجه . و إن أخذ هديّة كان غلولا ، و إن أخذ رشوة فهو مشرك « 2 »
.
( 2 ) امام على « ع » : هر والى كه خود را براى برنياوردن نيازمنديهاى مردمان پوشيده بدارد ، خدا در روز قيامت از او و نيازمنديهايش پوشيده خواهد ماند . و اگر هديه قبول كند خيانت ( و سرقت ) كرده است ، و اگر رشوه بگيرد مشرك است .
ب - راستگويى و وفاى به عهد در برابر مردم
قرآن
هامش
« 1 » « نهج البلاغه » / 1021 ؛ « عبده » 3 / 113 - 112 .
« 2 » « ثواب الاعمال » / 310 .