بنام شيعه در سدهء هفتم وهشتم است . وى در شهر حله در 29 رمضان 648 ق بزاده ودر 21 محرم 726 ق . در همانجا درگذشته است وجنازة وى را بنجف برده بخاك سپردند .
علامه ودولت مغل :
در آغاز سدهء هشتم مغولان براي پايدار كردن فرمانروائى خويش بر مسلمانان ، مذهب شيعه را مناسبتر ديدند . پادشاه وقت اوليجاتو ، علامه حلى را در 707 ق بسلطانية كه پايتخت ايشان بود احضار ، وآموزشگاهى با دويست شاگرد وشصت آموزگار براي وى فرآهم ساخت ، وآموزشگاهى گردان بنام « المدرسة السيارة » در اردوى خويش ، با چادر وخرگاه ، زير نظر وى قرار داد ، كه همراه لشكريان جابجا ميگشت ، پس مجلسها بر پا ساخت ودانشمندان شيعه وسنى را ببحث ومناظره واداشت ، ودر پايان سخنان شيعه برتر شمرد ، وآن مذهب را رسمي گردانيد .
آثار علامه :
صاحب نقد الرجال گويد علامه بيش از هفتاد تأليف نگاشته است . طريحى در مادة علم از « مجمع البحرين » گويد پانصد نگارش علامه را بخط وى ديده است ؛ واز « روضة العابدين » نقل است كه علامه در پيرامن هزار كتاب نگاشت . اما خود علامه در « خلاصة الأقوال » نام شصت وهفت كتاب خويش ياد كرده ، ودر اجازهئيكه شش سال پيش از مرگش به مهنا بن سنان داده ( بحار - ج 25 ص 29 - 30 ) پنجاه ودو تا از آنها را ياد كرده است . ومدرس خيابانى در « ريحانة الأدب » نام يكصد وبيست كتاب أو را ياد كرده است كه پانزده كتاب فقهى وده أصول در آنها است . وچون أحوال علامه در بيشتر كتب رجال وتاريخ عربى وفارسي بويژه در فهرست دانشگاه 2 : 511 و 3 :
1744 ديده ميشود ، وآثار أو را در فقه وأصول بتفصيل معرفى كردهاند ، من در اينجا فقط نام كتب فلسفي ومنطقي وكلامي أو را ، با تعيين تاريخ وجاى نسخهء آن ، تا حد امكان در زير ياد ميكنم :
آثار كلامي وفلسفي أو :
- الأبحاث المفيدة في تحصيل العقيدة . كه شرح ناصر بن إبراهيم بويهى ( م 853 ق ) وشرح ملا هادي سبزوارى بر آن در رضوى موجود است . فهرست ( 1 : 14 و 17 ) .