وجوب قبول ساقط شود از صغار . و اگر عبارت وصيتنامه ديده شود بهتر است .
سؤال 671
[ لزوم پرداخت ديون ثابتهء ميّت ، هر چند وصيّت نكرده باشد ]
به حضور حضرت مستطاب أعلم العلماء العاملين و أفقه الفقهاء الكاملين آية اللَّه في العالمين ، حجة الإسلام و المسلمين ، سيد العلماء مولانا الأكرم آقا سيد محمد كاظم طباطبايى .
شخصى مريض شد و مقتدر احوال و غنى اموال و واجب الحج و الزكاة و الخمس و شبهات ، و لا أعطى شيئا من الحقوق . و در شدت مرض ، الحاح به مريض مذكور نموديم از بابت وكالت ، يك مرتبه شنيديم گفت : برادرم وكيل مىباشد . بعد از ربع ساعتى وفات كرد . و چهار فرزند ذكور دارد . و اقرباى ديگر ميت ادعا مىنمايند : آن چه مال ايتام مىباشد از نقدى و غير نقدى ، فروش شوند و به دست شخص امينى بدهيم سالم خسارت . و أيضا زوجه ميت ادعا مىكند از بابت حق مهرى كه در گردن ميت و نقدى كه در ذمتش دارد و هشت يك مال و خانه . وكيل مىگويد : " به من وصيت نكرده برادرم كه حق زوجه را اداء كنم . و وصيت نكرده كه ثلث و حج برايش بيرون كنم " . اخوان المؤمنين ، ملتمس به بنده شدهاند حضرت حجة الإسلام را اعلام نماييم و از بابت ملبوسات و صلاحى كه دارد بيان بفرماييد .
جواب : بسم اللَّه الرحمن الرحيم هر گاه معلوم است كه ذمه او مشغول است به حج و ساير حقوق ماليه از خمس و مال امام عجل اللَّه تعالى فرجه ، يا مظالم يا زكات يا كفارات ، واجب است إخراج قدر معلوم از آنها ، هر چند وصيت نكرده باشد . و همچنين اگر معلوم است اشتغال ذمه او به صلاة و صوم ، واجب است إخراج و استيجار آنها به قدر معلوم . و اگر ورثه كبارند ، بهتر اين است كه به قدرى بدهند كه يقين به فراغ ذمه او از هر يك بشود . و اگر صغار هم دارد ، بايد ملاحظه صغار بشود و بيش از قدر معلوم از آنها إخراج نشود . يعنى نسبت به مقدار حق صغار ، اقتصار شود بر قدر معلوم از مذكورات . و البته با فرض معلوميت اشتغال ذمه او ، مسامحه نكنند در تفريغ ذمه او ، چون در قبر وحيد و اسير و منتظر است . خداوند عالم جلت عظمته همه را توفيق عمل به وظايف شرعيه عطا فرمايد .
سؤال 672
[ اشكال در جواز ورود به خانهء ميّت ، يا تسامح ورثه در اخراج ثلث ، انعزال وصى به سبب سهل انگارى در اداى حقوق ميّت ]
مولانا حجة الإسلام ! دار أو بستان فيها ثلث للميت مشاع ، و الوصي و