هذا السرف يا سعد ؟ قال : أ في الوضوء سرف ؟ قال : نعم ، و إن كنت على نهر جار
« 1 » .
و نحوه مروي عن أمير المؤمنين ( عليه السلام ) « 2 » .
و المناقشة فيهما بضعف السند ، أو الدلالة لا تضر ، بعد شمول العمومات من الآيات و الأخبار . و با حرمت ، صحت وضو و غسل مشكل است . بلى ، اگر از اول قصد وضو كند به آن مقدار باقى مانده در اعضاء ، و آن ريختن را مقدمه قرار دهد ضرر به صحت ندارد ، مثل آن كه اسراف كند در مقدمات ديگر وضو ، يا غسل ، كه ضرر به صحت آنها ندارد .
و مما ذكرنا ظهر الإشكال في وضوء بعض أهل الوسواس ، مع قطع النظر عن الإشكال من جهة حرمة الوسواس . ثم إن ما مر من تحقق الإسراف و الحكم بحرمته ، إنما هو فيما كان زائدا على القدر المستحب من الإسباغ ( و هو كان ماء الوضوء به قدر المد و الغسل به قدر الصاع ) و إلا فلا يتحقق موضوع الإسراف و إن كان الماء غاليا ، لأنه لا إسراف في الخير .
سؤال 40
[ وضو با آبى كه در زمين غصبى گل آلود شده است ]
آبى كه مباح باشد و از اراضى مغصوبه عبور نمايد به فعل غاصب ، يا غير او ، گل آلود شود ، وضو و غسل با آن صحيح است ، يا نه ؟
جواب : اگر ممكن الرد نباشد به اين كه تالف محسوب شود ، ضرر ندارد ، چه قيمت داشته باشد ، يا نه . غاية الأمر در صورت اولى ، غاصب ، ضامن است . و اگر ممكن الرد باشد جايز نيست ، مگر آن كه قيمت نداشته باشد كه از براى غير غاصب جايز است ، مگر با مضايقه مالك .
سؤال 41
[ نيت استحباب در وضو بعد از دخول وقت نماز ]
بعد از دخول وقت اگر كسى وضو بسازد براى بعضى افعال مستحبه به قصد عدم إتيان صلاة به آن ، مثل آن كه بعد از ظهر وضو مىسازد براى تلاوت قرآن ، يا كون على الطهارة ، به عزم آن كه بعد از آن بخوابد مثلا ، ثم بعد ذلك وضوى ديگرى بگيرد و نماز كند ، در آن وضوى اول قصد استحباب ، يا قربت مطلقه نمايد صحيح است ، يا نه ؟ و بعد با آن وضو مىتواند نماز واجب را بخواند ، يا نه ؟ و هكذا در غسل جنابت ؟
جواب : اگر چه بعد از دخول وقت ، وضو واجب است و متصف به استحباب نمىشود .
هامش
( 1 ) ، المسند لأحمد بن محمد حنبل ج 12 صفحه 23 روايت 7065 .
( 2 ) بحار الأنوار ج 34 ، صفحه 294 در اعتراض به حسن بصرى .