گفته شود كه واجب نيست وصيت به آن . بلكه هر گاه مطلع نباشد ، اطلاع دادن او كافى است .
سؤال 633
[ چگونگى اجراى وصيّتهاى متعدّد در صورتى كه مجموع آنها زائد بر ثلث باشد ]
هر گاه چند وصيت كرده باشد كه أزيد از ثلث باشد و ترتيب آنها معلوم نباشد ، چه بايد كرد ؟
جواب : محتمل است تخيير ، و محتمل است تقسيط ، و محتمل است قرعه ، چنانچه محقق در شرايع فرموده « 1 » : " و لو اشتبه الأول استخرج بالقرعة " .
سؤال 634
[ محدودهء لزوم عمل به وصيّت ]
هر گاه وصيت كند به عملى از براى خودش ، يا به فعلى از افعال ، آيا واجب است يا نه ؟ مثل اين كه بگويد : زوجه خود را طلاق بده مثلا .
جواب : اما نسبت به غير اولاد ، پس واجب نيست . و اما نسبت به اولاد ، بعيد نيست وجوب در آن چه اطاعت و الدين در آن واجب است .
سؤال 635
[ محدودهء لزوم عمل به وصيّت ( وصيّت به نحو استحباب ) ]
هر گاه وصيت كند به نحو استحباب ، مثل آن كه بگويد : خوش دارم كه فلان مقدار صدقه بدهيد ، يا فلان مال را به زيد بدهيد ، چه حكم دارد ؟
جواب : مستحب است عمل به آن . و اين در وصيت تمليكيه تصوير آن مشكل است . و دعوى أنه إذا صدق عليه الوصية وجب العمل به ، مدفوعة بأن وجوب العمل بها على ما هي عليه ، نظير إطاعة الوالدين ، حيث إنها في أوامرهما الندبية على نحو الاستحباب ، فتأمل .
سؤال 636
[ محدودهء لزوم عمل به وصيّت ( وصيّت به نحو احتياط ) ]
هر گاه وصيت كند كه فلان مقدار از باب خمس يا زكات احتياطا بدهيد ، و معلوم باشد كه احتياط وجوبى نيست به معناى اين كه اين احتياط بر او واجب نيست ، آيا واجب است عمل به اين يا نه ؟ و همچنين اگر معلوم باشد كه ذمه او برى است ، آيا مع ذلك واجب است يا نه ؟
جواب : اما در صورت أولى ، پس واجب است . لكن از ثلث محسوب است . و اما در ثانيه ، پس وجوب آن معلوم نيست ( و اللَّه العالم ) .
سؤال 637
[ محدودهء لزوم عمل به وصيّت ( وصيّت به نماز و روزه به مدّتى بيش از عمر خود ) ]
لو أوصى بأزيد مما عليه من الصلاة و الصيام ، كما إذا أوصى من عمره أربعين سنة باستيجار خمسين سنة ، هل يجب ذلك أم لا ؟
جواب : نعم يجب ، لكن يخرج الزائد من الثلث ، و لا يضر العلم بعدم وجوب هذا المقدار .
هامش
( 1 ) ، شرايع ، دوره 4 جلدى ، جزء دوم ، ص 192 .