احمد ولاية قبول و امضاء شد .
توضيح آن كه مبلغ يك صد و هشتاد تومان به آقا سيد حسين ، اخوى حاجى داده شود و چهار دانگ خانه به همشيره ايشان ( حاجى ) داده شود .
توضيح ديگر آن كه جهازيه صبيه با آن چه بردهاند ، حق خود آنها است ، جزء پانصد تومان نيست .
توضيح آن كه شرايط مسطوره در متن ، در عقد خارج لازم شرط و برقرار شد .
توضيح ديگر آن كه آن خانه به جهت جنين در صورت بقاء بعد از پانزده سال در ظرف يك سال ساخته شود و سكنى شود .
جواب : بسم اللَّه الرحمن الرحيم مصالحهء مزبوره بر فرض تحقق وقوع ، مانعى از صحت ندارد و اشكالات مذكوره ، واضح الاندفاع است :
اما اشكال اول كه معلوم نيست مصالحه است يا وصيت ، معلوم است كه مصالحه و نسبت به شروط مذكوره و كيفيت عمل به آنها وصيت است .
و اما اشكال به اين كه مصالَحٌ له معين نيست ، پس مدفوع است به اين كه معين است كه آن چهار نفر اولاد مىباشند . پس دو مصالحه نيست . بلكه همان مصالحه اول است كه ذكر مصالح له آن را بعد كرده است . و دويم تكرار اول است .
و اما اشكال به اين كه وجه مصالحه معين نيست پس واضح است كه در مصالحه ، عوض لازم نيست . بلكه بى عوض بمنزله اميد است و صحيح است .
و اما اشكال به اين كه شروطات مبهم است ، پس أولا مبهم نيست مگر حصه دو دختر بزرگ كه نوشته است از قرار تفصيل هامش و در هامش صريحا مذكور نيست ، و اين مضر به مصالحه نيست . غاية الأمر ، نسيان كرده باشد در مصالحه يا در نوشتن در هامش . و على أي حال ضرر ندارد . با اين كه ظاهر اين است كه براى هر يك پانصد تومان معين كرده است . چون در هامش مىنويسد كه " توضيح ديگر آن كه جهازيه صبيه با آن چه بردهاند ، حق خود آنها است جزء پانصد تومان نيست " . و أيضا به ملاحظه و قرينه آن كه براى مريم بعد از پنج سال كه به حد
سؤال و جواب ( استفتائات و آراء سيد يزدى صاحب عروة الوثقى ) ( فارسى ) — صفحة 241
مساهمون: السيد محمد كاظم الطباطبائي اليزدي
ص٢٤١