[ أ - ايمان و عمل دل ]
فأمّا ما فرض على القلب من الايمان ، فالإقرار و المعرفة و العقد و الرّضا و التسليم بأن لا إله الَّا الله وحده لا شريك له ، إلها واحدا لم يتّخذ صاحبة و لا ولدا ، و انّ محمدا عبده و رسوله - صلوات الله عليه و آله - و الاقرار بما جاء من عند الله من نبيّ او كتاب . فذلك ما فرض الله على القلب من الاقرار و المعرفة ، و هو عمله ، و هو قول الله عزّ و جلّ : « * ( إِلَّا مَنْ أُكْرِه وَقَلْبُه مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمانِ وَلكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً ) * » « 1 » و قال : « * ( أَلا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ) * » « 2 » و قال : * ( « الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ ) * » « 3 » و قال :
« * ( إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوه يُحاسِبْكُمْ بِه الله فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ ) * » « 4 » ؛ فذلك ما فرض الله عزّ و جلّ على القلب ، من الاقرار و المعرفة ، و هو عمله ، و هو رأس الايمان .
( 1 ) ايمانى كه خدا بر قلب واجب فرموده ، اعتراف است و شناخت و اعتقاد و رضا و تسليم به اينكه خدايى جز « الله » نيست ، او يگانه است و بىشريك ، و سزاوار پرستش و يكتا اوست ، و او را همسر و فرزندى نيست ، و محمد بنده و فرستادهء او است - صلوات الله عليه و آله - و اقرار كردن به همهء پيامبران و كتابهايى كه از جانب خدا آمده است . اين است آنچه خدا از اعتراف و معرفت بر قلب واجب كرده است . و كار قلب همين است ، چنان كه خود گفته است : « * ( إِلَّا مَنْ أُكْرِه وَقَلْبُه مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمانِ ) * . . . مگر آن كس كه مجبور گردد ( كه چيزى بر خلاف عقيدهء خويش بگويد ) ، و قلب او به
هامش
« 1 » سورهء نحل ( 16 ) : 106 .
« 2 » سورهء رعد ( 13 ) : 28 .
« 3 » سورهء مائده ( 5 ) : 41 - نقل به صورت « اقتباس » .
« 4 » سورهء بقره ( 2 ) : 284 .