فصل سى و ششم شناخت نقطهء شروع و موقعيّت هر عمل
حديث
1
الامام علي « ع » : من جهل موضع قدمه زلّ . « 1 »
( 1 ) امام على « ع » : آنكه از جاى پاى خود بى خبر باشد ، خواهد لغزيد . 2
الامام علي « ع » - قيل له : صف لنا العاقل ، فقال : هو الَّذي يضع الشّيء مواضعه . فقيل : فصف لنا الجاهل ، فقال : قد فعلت . « 2 »
( 2 ) امام على « ع » - به او گفتند : عاقل را براى ما توصيف كن ! گفت : عاقل كسى است كه هر چيز را در جاى خود قرار دهد . سپس گفتند : جاهل را براى ما توصيف كن ! گفت : اين كار را كردم . ، يعنى : از توصيف « عاقل » ، وصف « جاهل » نيز دانسته گشت .
اگر انسان « عاقل » و خردمند « كسى است كه هر چيز را در جاى خود قرار دهد » ، و هر كار را از جايى كه بايد شروع كند و به سامانى كه بايد برساند ، و در شرايط گوناگون و با كسان گوناگون ، بنا بر حكم خرد ، به تناسب لازم ، رفتار كند ، انسان « جاهل » و بيخرد « كسى است كه هر چيز را در جاى خود قرار ندهد » ، و هر كار را از جايى كه بايد شروع
هامش
« 1 » « غرر الحكم » / 268 .
« 2 » « نهج البلاغه » / 1191 ، عبده 2 / 197 .