( 1 ) گفت : عاقل ، به راهنمايى عقل خويش - كه خدا آن را مايهء استوارى و زينت و هدايت او قرار داده است - مىداند كه خدا حق است و پروردگار او است .
و مىداند كه آفريدگار كارهايى را مىپسندد و كارهايى را نه ، و مىفهمد كه مىتوان فرمان او را برد يا به نافرمانى او برخاست . و اين را نيز درمىيابد كه عقل وى نمىتواند جزئيات دين را براى او روشن سازد ، و جز از راه علم و آموختن نمىتواند به آگاهيهاى لازم در اين باره برسد ، همچنين درمىيابد كه اگر از راه علم به مقصود نرسد ، از عقل به تنهايى سودى به دست نتواند آورد . اين است كه طلب علم و فرهنگ بر انسان خردمند واجب است . و قوام شخصيت انسانى به علم و فرهنگ است . 7
الامام علي « ع » : العقل رسول الحقّ . « 1 »
( 2 ) امام على « ع » : عقل فرستادهء حق است . 8
الامام الحسين « ع » : . . لا يكمل العقل إلَّا باتّباع الحقّ . « 2 »
( 3 ) امام حسين « ع » : عقل ، جز با پيروى از حق ، به كمال نمىرسد . 9
الامام الكاظم « ع » : . . تواضع للحقّ تكن أعقل النّاس . « 3 »
( 4 ) امام كاظم « ع » : در برابر حق فروتنى كن ، تا عاقلترين مردمان باشى . 10
الامام الكاظم « ع » : يا هشام ! إنّه لم يخف الله من لم يعقل عن الله . و من لم يعقل عن الله لم يعقد قلبه على معرفة ثابتة يبصرها و يجد حقيقتها في قلبه . « 4 »
هامش
« 1 » « غرر الحكم » / 15 .
« 2 » « بحار » 78 / 127 .
« 3 » « اصول كافى » 1 / 16 .
« 4 » « اصول كافى » 1 / 18 .