محل و زمان و تكليف و خلقت و اشتراكشان در همه خصوصيات هر گونه بهانهاى را از بين مىبرد و موضوعش را منتفى مىسازد . چنان كه پوشيده نيست .
9 - 3 . پاسخى بر شبهه آكل و مأكول
پيش از اين از مرحوم خاتونآبادى و نيز از مراد بن على تفرشى آورديم كه آن دو بزرگوار در بحث معاد جسمانى و شبهات مربوط به آن ، با استناد به بدن ذرّى ، وحدت بدن معاد با بدن دنيوى را اثبات كردهاند . به اين ترتيب ، آنان يكى از مهمترين مشكلات بحث معاد را حل كردهاند و معتقدند كه اصل بدن هر انسانى همان است كه در عالم ذرّ به صورت ذرّى متكوّن شده ، همان در اصلاب و ارحام جارى گشته ، همان در دنيا رشد و نموّ كرده و سپس بعد از مردن همان در زمين به صورت مستدير باقى مىماند . روز قيامت كه خداى تعالى دوباره انسانها را احياء مىكند ، با ضمائمى كه در دنيا داشته است به آن ضميمه شده و رشد مىكند دوباره همان انسانى باشد كه از عالم ذرّ تا قيامت ثابت بوده است و در دنيا ضمائم به او اضافه شده بوده است كه در آخرت خداى تعالى از آن ضمائم نيز به آن اضافه خواهد نمود .
مرحوم شيخ مجتبى قزوينى نيز در اين باره مىنويسد :
« اصل دومى كه از آيات شريفه قرآن و روايات مستفاد مىشود و معاد قرآن مجيد بر آن استوار مىگردد ، اين است كه انسان موجود در اين عالم كه ابتداى آن نطفه است و بعد علقه و مضغه و طفل و جوان و پير مىشود و مىميرد ، در عالمى قبل از اين عالم خلقت شده ، خداوند متعال قبل از اين عالم ، هر انسانى را به وجود ذرّى خلق فرموده و روح و عقل به او كرامت فرموده و او را مكلف ساخته است . و همانطورى كه در اين عالم داراى بدن و روح و عقل مىباشد ، در عالم قبل نيز دارا بوده . از اين سه جهت تعبير به طبيعت و روح و نور شده است . ملخص اخبار در اين باب كه مجملى از آن ذكر مىگردد ، اين است كه پروردگار ، به علم و قدرت كامله خود ، ارواحى و ابدانى خلق نموده و ارواح را در ابدان جاى داده و عقل به آنها عطا فرموده ، بعد آنان را تكليف نموده . آنان كه فرمان بردند سعيد شدند و آنان كه عصيان كردند شقى گرديدند . مع ذلك از براى حضرت متعال ، بدا مىباشد كه در اين جهان
امين شريعت : ويژه نامه همايش رونمايي از كتاب المقاصد العلية في المطالب السنية ( فارسى ) — صفحة 49
مساهمون: الشيخ عبد الحسين الأميني (العلامة الأميني)
ص٤٩