در عالم انسانى ظهوراتى اجمالى است . نخستين ظهور آن صورت روحى مجرد است كه مطابق صورت عقلى است ، سپس صورت قلبى است كه مطابق صورتى است كه براى نفس كلى و نفس منطبعه فلكى مىباشد . سپس ظاهر شده است به صورت دودى لطيف كه روح حيوانى ناميده مىشود و مطابق هيولاى كلى است . بعد صورت خونى است كه مطابق صورت جسم كلى است و سپس صورت اعضايى است كه مطابق اجسام عالم كبير است .
در اين گفتارِ ايشان ، اصطلاحات فراوانى از اصول و مبانى فلسفه و عرفان طبيعى بشرى است كه بسيارى از آنها در سايه پيشرفتهاى تجربى علوم بشرى از بين رفت و عالم عقول و نفوس فلكيه به طور كلى در علوم جديد بشرى به هم ريخته است . بنابراين بنا نهادن معارف اصيل دينى بر اين اصول و پايههاى ويران شده ، خطايى است كه راه شناخت معارف دينى را بسته و اعتقادات دينى بشر را دچار اختلال مىكند .
اما كسى كه به تمام مطالب مرحوم علّامه امينى درباره عالم ذرّ و خصوصيات آن توجه كند ، به يقين عدم انطباق با محتواى مصطلحات عرفانى و فلسفى را به روشنى درمىيابد . زيرا ايشان يكى از ويژگىهاى مهم در عالم ذرّ را تكليف شمرده است كه همه انسانها در آن عالم مكلف گرديدهاند . اين در حالتى است كه عالم عقول و نفوس كليه فلكى به هيچ وجه جاى تكليف نيست و آنجا نور كامل و فعليتِ محض است .
3 . تعدد عالم ارواح و ذرّ ، بر اساس روايات اهل بيت عليهم السلام
از روايات اهل بيت عليهم السلام كه درباره عالم ارواح و عالم ذرّ وارد شده است ، به روشنى مىتوان استفاده كرد كه عالم ارواح غير از عالم ذرّ است ، انسان در عالم ارواح تنها به روحش موجود بوده است ، حال آنكه در عالم ذرّ علاوه بر روح ، از بدن نيز برخوردار گرديده است .
در روايات متعدد آمده است كه خداى تعالى ارواح را به دو هزار سال پيش از ابدان آفريد .
و بعد از دو هزار سال ، بدنهاى آنها را كه از پيش تقدير كرده بود ، خلق كرد و هر روحى را به بدنى تعلّق داد . پيامبر گرامى صلّى اللّه عليه وآله مىفرمايد :