گفتند : اى پيامبر خدا ، سلام بر تو را دانستيم ، بفرما چگونه بر تو صلوات بفرستيم ؟
پيامبر فرمود ؛ بگوييد : أللّهمّ صلّ على محمّد و على آل محمّد .
از اين حديث معلوم مىشود كه صلوات بر آنها جزء صلوات مورد امر در آيه است و بر همين اساس ، علما اين آيه را از آياتى كه در شأن اهل بيت عليهم السّلام نازل شده مىشمارند ، تا آنجا كه ابن حجر در باب يازدهم كتاب صواعق خود ، آن را يكى از آيات نازل شده دربارهء آنها مىشمارد ، « 1 » بنابراين «
طُوبى لَهُمْ
؛ خوشا به حالشان » « 2 » سرانجام نيك آنها بهشت جاويدان است و دربهاى آن به روى آنها گشوده است .
من يباريهم و فى الشّمس معنى ؟ * مجهد متعب لمن باراها
« چه كسى با آنها مىتواند مسابقه بدهد ، درحالىكه در خورشيد ، معناى خستهكنندهاى براى كسى كه با آن مسابقه مىدهد وجود دارد . »
آنها بندگان برگزيدهء خدايند ؛ با اذن خدا ، در نيكىها ، بر همه سبقت دارند ، آنها وارث كتاب خدا هستند و خداوند دربارهشان فرموده است : « سپس كتاب را به كسانى از بندگان خود كه برگزيديم ، به ارث داديم . بعضى از آنها به خويشتن ستم كردند [ و اينها كسانى هستند كه ائمه را به رسميت نمىشناسند ] . و بعضى معتدل و ميانهرو هستند [ آنها موالى و دوستداران ائمه هستند ] . و بعضى از آنها در نيكىها ، سبقت جستهاند [ كه او امام است ] و اين فضل بزرگى است . » « 3 »
هامش
-النَّبِيِّ »از تفسير سورهء احزاب و مسلم در باب « الصّلوة على النّبى » از كتاب الصلاة در جزء اول صحيح خود اين گفته را نقل كردهاند و سائر محدثان آن را از كعب بن عجره نقل نمودهاند .
( 1 ) - به آيهء دوم از آياتى كه دربارهء آنها در آن باب ذكر كرده ، در صفحهء 87 مراجعه كنيد .
( 2 ) - ثعلبى در تفسير كبير خود در معنى اين آيه از پيامبر صلّى اللّه عليه و سلّم نقل كرده كه فرمود : طوبى درختى است در بهشت كه در خانهء من قرار دارد و شاخههاى آن بر اهل بهشت گسترده است . كسى پرسيد : اى رسول خدا ! از تو در اين مورد پرسيدم ، فرمودى : اين درخت در خانهء على است و شاخههايش بر بهشتيان گسترده است ؟ پيامبر فرمود : « مگر خانهء من و خانهء على يكى نيست . »
( 3 ) - فاطر ، آيهء 32 . مرحوم كلينى با سند صحيح از سالم نقل مىكند كه از امام باقر عليه السّلام دربارهء آيهء« ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ . . . »پرسش كردم ، فرمود : مراد از « السابق الخيرات » امام ، و از « مقتصد » عارف به حق امام و منظور از « ظالم لنفسه » كسى است كه امام را نشناسد . و به همين مضمون از امام صادق ، از امام كاظم و از امام رضا عليهما السّلام نيز نقل كرده است . اين روايت را صدوق و عدهء ديگرى از محدثان شيعه نقل كردهاند و ابن مردويه آن را از