درياى معرفت غرق باشد ، هيچگاه به يك رود طمع نمىورزد ، و كسى كه بر قلهء حقيقت قرار گرفته است ، از فرو افتادن به مقامى پايين ( و نداشتن مقام ظاهرى ) وحشت ندارد .
« و الحقّ ينطق منصفا و عنيدا ؛ حق ، هم انسان منصف و هم فرد لجوج را به سخن وا مىدارد . »
گروه زيادى از اصحاب امام صادق عليه السّلام مقام علم و عمل خود را به آنچنان مرحلهاى از بروز رسانيدند كه خود جزو پيشوايان هدايت ، چراغهاى تاريكى ، درياى دانش ، و ستارگان روشنىبخش و راهنما قرار گرفتند .
اين عده ، آنها كه نام و شرح حالشان در كتابهاى تراجم و رجال آمده است ، چهارهزار نفر به شمار مىآيند . اينان از اهل عراق ، حجاز ، فارس و سوريه مىباشند و مصنفات و كتابهايى دارند كه در نزد شيعه معروف و مشهور است . اصول اربعمائة از ميان نوشتههاى همين افراد ، برگزيده شده است . اصول اربعمائة - چنانكه پيشتر هم گفتيم - چهارصد كتاب است كه چهارصد نفر از اصحاب و شاگردان آن حضرت نوشتهاند .
در آنها ، فتاواى امام صادق عليه السّلام آمده است و مدار علم و عمل ، پس از آن حضرت قرار گرفتهاند . سپس گروهى از اعلام امت و وكلاى ائمه آنها را تلخيص نموده و در كتابهاى خاصى گرد آوردهاند تا بر طالبان آسان شود و زودتر به خواستههاى خود برسند . از ميان اين كتابهاى جمعآورى شده ، كتب اربعه بهترين است كه از صدر اول تا هماكنون ، مرجع و مدرك شيعهء اثنى عشرى در اصول دين و فروع آن بوده است .
كتب اربعه عبارتند از : كافى ( نوشتهء مرحوم كلينى ) ، تهذيب و استبصار ( نوشتهء شيخ طوسى ) و من لا يحضره الفقيه ( نوشتهء مرحوم صدوق ) . اين كتابها متواترند و صحت مضامين آنها ( كه از اين نويسندگان بوده و دست تحريف در آنها دخالت نداشته ) قطعى است .
از اين ميان ، كتاب كافى از بقيه قديمىتر ، با عظمتتر ، بهتر و متقنتر است . در اين كتاب 16199 حديث موجود است ، يعنى بيش از صحاح سته ( كتابهاى ششگانهء اهل تسنن ) حديث دارد ، چنانكه مرحوم شهيد ، در كتاب ذكرى و عدهاى ديگر از اعلام تصريح نمودهاند .
المراجعات رهبرى امام على ( ع ) در قرآن و سنت ( فارسى ) — صفحة 511
مساهمون: السيد عبد الحسين شرف الدين
ص٥١١