خدا سوگند ، پيش ما كتابى كه بر شما بخوانيم ، جز كتاب خدا و اين صحيفه نيست . » اين صحيفه به شمشيرش آويخته بود و آن را از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گرفته بود .
و در روايتى از صفار ، از عبد الملك ، آمده است كه : ابو جعفر عليه السّلام كتاب على عليه السّلام را خواست و جعفر برايش آورد . اين كتاب پيچيده شده و به ضخامت ران يك انسان بود ، در آن آمده بود : « زنان ، از زمين املاك شوهر خود ، چيزى به ارث نمىبرند . »
امام ابو جعفر عليه السّلام فرمود : « سوگند به خدا ، اين خط على عليه السّلام و املاى رسول خدا است . »
گروهى از شيعيان آن حضرت به امير مؤمنان اقتدا كرده و در همان عصر ، مشغول تأليف شدند . از جملهء آنها - چنانكه ابن شهر آشوب گفته است - سلمان و ابوذر مىباشند ، وى مىگويد : نخستين كسى كه در اسلام كتاب نوشت ، على بن ابى طالب است ، آنگاه سلمان فارسى و سپس ابو ذر بود .
يكى ديگر از آنان ابو رافع ، آزاد شدهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و رييس بيت المال امير مؤمنان عليه السّلام بود كه از خواص دوستان امام و آشنا به شأن آن حضرت مىباشد . وى كتاب سنن ، احكام و قضايا را از احاديث على عليه السّلام ، گرد آورده بود . اين كتاب ، در پيشگاه اسلاف ما داراى مقامى بلند و عظيم بود و اصحاب ما آن را به طرق و اسناد خود ، از وى روايت كردهاند .
يكى ديگر از اينان على بن ابى رافع مىباشد . وى - چنانكه در شرححالش ، در كتاب الاصابة آمده است - در عصر پيامبر به دنيا آمده و پيامبر وى را على نام گذارده است . او كتابى در فنون فقه ، طبق مذهب اهل بيت دارد . ائمه عليهم السّلام اين كتاب را بزرگ مىداشتند و شيعيان خويش را به آن ارجاع مىدادند . موسى بن عبد اللّه بن حسن مىگويد : كسى از پدرم دربارهء تشهد پرسيد ، پدرم فرمود : كتاب پسر ابو رافع را بياور ، آنگاه پدرم آن را گرفت و بر ما املا نمود .
صاحب كتاب روضات الجنات گمان برده است كه اين ، نخستين كتاب فقهى است كه در شيعه نوشته شده ، ولى اشتباه كرده است .
يكى ديگر از اين گروه عبيد اللّه بن ابى رافع ، نويسنده و دوستدار على است . هم او كه
المراجعات رهبرى امام على ( ع ) در قرآن و سنت ( فارسى ) — صفحة 503
مساهمون: السيد عبد الحسين شرف الدين
ص٥٠٣