وى را برىء الذمة نمايد « 1 » و پس از او آنچه را مردم در آن اختلاف دارند ، بيان
هامش
- 1104 ، صفحهء 55 ، جزء چهارم كنز العمال است و از ابن عباس نقل كرده است كه على چهار خصلت دارد كه غير او ندارد : او نخستين كسى است كه با پيامبر نماز خواند ، كسى بود كه در همه جا پرچمدار رسول خدا بود ، وى كسى است كه روزى استقامت به خرج داد و با پيامبر ايستاد كه همه فرار كردند و او شخصى است كه رسول خدا را غسل داد و در قبر گذارد . اين حديث را ابن عبد البر در استيعاب در شرححال على و حاكم در صفحهء 111 ، جزء سوم مستدرك نقل كردهاند . از ابو سعيد خدرى نقل شده كه پيامبر فرمود : « اى على ، تو مرا غسل مىدهى ، دينم را ادا مىكنى و مرا در قبر پنهان مىسازى . » ديلمى آن را نقل نموده كه همان حديث 2583 ، صفحهء 155 ، جزء ششم كنز العمال باشد و طبق حديثى كه از عمر نقل شده ، پيامبر به على فرمود : « تو غسلدهنده و دفنكنندهء من هستى » . اين حديث در صفحهء 393 ، جزء ششم كنز العمال و در حاشيهء صفحهء 45 ، جزء پنجم مسند آمده است .
و از على عليه السّلام نقل شده است كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و سلم شنيدم مىفرمود : دربارهء على پنج چيز از ناحيهء خدا به من عنايت شده كه به هيچ پيغمبرى قبل از من داده نشد : نخست اينكه او دين مرا ادا مىكند و مرا در قبر پنهان مىسازد . حديث در اول صفحهء 403 ، جزء ششم كنز العمال آمده است .
آن دم كه پيامبر را بر سرير قرار دادند و خواستند بر او نماز بخوانند ، على فرمود : كسى در نماز بر او ، امام نشود ؛ زيرا رسول خدا در حال حيات و مرگ امام شماست . مردم دستهدسته مىآمدند و صفصف نماز مىخواندند ، بدون اينكه امام داشته باشند . آنها تكبير مىگفتند و على كنار رسول خدا ايستاده ، مىگفت :
السلام عليك أيها النبىّ و رحمة اللّه و بركاته . بار خدايا ، گواهى مىدهيم كه آنچه تو نازل فرمودى رسانيد ، امتش را نصيحت و در راه تو جهاد كرد ، تا خداوند دينش را عزيز و قدرتمند ساخت و برنامهء وى را تمام نمود . بار خدايا ، ما را از كسانى قرار ده كه از آنچه بر او نازل فرمودى تبعيت مىكند ، پس از او ما را ثابت قدم بدار و بين ما و او ( در آخرت ) جمع گردان ، مردم مىگفتند : آمين ! آمين ! تا اينكه مردها همه بر او نماز خواندند و آنگاه نوبت زنان شد ، سپس كودكان .
تمام آنچه را آورديم ابن سعد در طبقات در جايى كه دربارهء غسل پيامبر صلّى اللّه عليه و سلم صحبت كرده با همين الفاظ آورده است . و نخستين كسى كه آنروز بر پيامبر ( براى نماز ) وارد شد ، بنى هاشم بودند ، آنگاه مهاجران ، بعد انصار و سپس ساير مردم بودند و نخستين كسانى كه بر او نماز خواندند على عليه السّلام و عباس بود كه در يك صف ايستادند و پنج تكبير بر او گفتند .
( 1 ) - احاديث و اخبار دربارهء همهء اينها از عترت پاك بهطور متواتر رسيده است و تو را همين بس كه طبرانى در الكبير از ابن عمر و ابو يعلى در مسندش از على عليه السّلام آوردهاند ، و طبق نقل اول ، عين الفاظ حديث چنين است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و سلم فرمود : « اى على ، تو برادر و وزير منى ، دينم را ادا مىكنى ، و وعدهام را منجز مىنمايى و ذمهام را تبرئه مىكنى » اين حديث در صفحهء 155 ، جزء ششم كنز العمال از ابن عمر نقل شده و در صفحهء 404 ، جزء ششم نيز از على آورده شده است و در آنجا از بوصيرى نقل نموده كه راويان آن موثق هستند . ابن مردويه و ديلمى - چنانكه در صفحهء 155 ، جزء ششم كنز العمال آمده است - از سلمان فارسى نقل كردهاند كه رسول خدا فرمود : « على بن ابى طالب وعدههايم را منجز مىسازد و دينم را ادا مىكند » و بزار چنانكه در صفحهء 153 ، جزء ششم كنز العمال است از انس مثل آن را ذكر كرده است ، و احمد بن حنبل در صفحهء 164 ، جزء