شده است ؛ دو جاى سجده بر پيشانى داشت .
من مىگويم : بخارى در مواردى از صحيح خود ، بدون واسطه ، احاديث او را نقل نموده و مسلم نيز در صحيح ، قسمت حدود ، به واسطهء هارون بن عبد اللّه ، از او حديث نقل كرده است .
اساتيد و مشايخ ، او از نظر بخارى ، ابن عيينه ، عبد العزيز بن ابى سلمه و اسرائيل مىباشند . بخارى از شخص او و مسلم از طريق زهير بن معاويه ، از او حديث فرا گرفتهاند .
وى در كوفه سال 219 به رحمت ايزدى پيوست .
* * *
77 - محمّد بن خازم « 1 » معروف به ابو معاويه ضرير تميمى كوفى
ذهبى وى را در كتاب ميزان الاعتدال نام برده و گفته است :
« محمّد بن خازم ع ، ضرير ، موثق و مورد اطمينان است . من دربارهء او هيچ گفتهاى كه موجب وهن او باشد نديدم ، به زودى در قسمت كنيهها ذكر وى خواهد آمد . » آنگاه در قسمت كنيهها ، مىگويد : « ابو معاويه ، ضرير ، يكى از پيشوايان اعلام و ثقات است . و نيز مىافزايد : حاكم گفته است : بخارى و مسلم به احاديث او استدلال كردهاند و مشهور است كه او در تشيع غلوّ مىكرده است . »
من مىگويم : نويسندگان و اصحاب صحاح سته به احاديث وى استدلال كردهاند . ذهبى در كنار نام وى علامت « ع » را گذارده است تا اشاره كند به اينكه نويسندگان صحاح سته ، در استدلال به احاديث وى اجماع دارند .
شما مىتوانيد احاديثى را كه وى از اعمش و هشام بن عروة نقل كرده است ، در صحيح بخارى و صحيح مسلم بيابيد . وى احاديث ديگرى از برخى از راويان موثق نقل نموده كه در صحيح مسلم موجود است . بنابر صحيح بخارى ، على بن مدينى ، محمّد بن سلام ، يوسف بن عيسى ، قتيبه و مسدد از او حديث نقل كردهاند .
و مطابق صحيح مسلم ، سعيد واسطى ، سعيد بن منصور ، عمرو ناقد ، احمد بن سنان ،
هامش
( 1 ) - با « خ » نقطهدار . آن كس كه « حازم » خوانده ، اشتباه كرده است .