مرحمت فرما .
حماد مىگويد : وقتى امام شرط پنجاه مرتبه را ذكر كرد ، متوجه شدم كه بيش از آن نتوانم انجام داد . و هماكنون چهل و هشت سال است كه هر ساله حج رفتهام ، اين هم خانهاى است كه خداوند روزيم كرده ، و آن هم همسرم كه پشت پرده است و سخنم را مىشنود ، و اين هم پسرم ، و آن هم خادمم ، همه را خداوند روزيم كرده است .
وى بعد از اين گفته ، دو سال ديگر به حج رفت و پنجاه حجش تمام گشت . او سال بعد ، به همراه عباس نوفلى قصير ، عازم حج گرديد و هنگامى كه به محل احرام ( جحفه ) رسيد و مىخواست غسل احرام كند ، سيل از دشت سرازير شد و پيش از آنكه بخواهد بيش از پنجاه بار حج كند ، سيل او را برد و در خود غرق كرد .
وفات وى كه - خداوند رحمتش كند - در سال 209 اتفاق افتاد . وى در اصل ، اهل كوفه بود ، ولى در بصره سكونت داشت و هفتاد و چند سال عمر كرد .
ما شرح حال او را در كتاب خود ، سخن كوتاه دربارهء مؤلفان شيعه در صدر اسلام آوردهايم .
ذهبى ، در كتابش ، نام وى را ذكر كرده و علامت « ت ق » را در كنار اسم او ، قرار داده است . اين علامت به افرادى از نويسندگان سنن اشاره دارد كه احاديث وى را نقل كردهاند . سپس گفته است : وى در سال 208 غرق گرديد و از امام صادق عليه السّلام روايت نقل مىكند .
سپس به او حمله كرده و مطلبى ناصواب به او نسبت داده است ، چنانكه هركس به خاطر تشيعش او را ضعيف شمرده و به او حمله كرده است .
و تعجب از دار قطنى است كه او را ضعيف مىشمارد ، ولى خودش به احاديث او استدلال مىكند : «
وَ كَذلِكَ يَفْعَلُونَ
؛ آرى كار آنها چنين است . »
* * *
24 - حمران بن اعين ، برادر زراره
هر دو از بزرگان و سرشناسان شيعه ، حافظان شريعت ، درياى علوم آل محمّد عليه السّلام ، چراغهاى تاريكى و پرچمهاى هدايت بودند . اين دو ، سخت ، به امام باقر و امام