دارد .
ذهبى ، در باب « الكنى » در كتاب ميزان الاعتدال خود ، نام وى را آورده و گفته است :
« شيعهاى سرسخت ، و از غاليانى بود كه عثمان را كافر مىدانستند . »
و مطالب فراوانى از او نقل كرده است كه لزومى ندارد در اينجا آورده شود . با اين وصف ، ترمذى در صحيح خود ، و عدهاى ديگر از نويسندگان سنن ، از وى حديث نقل نمودهاند .
ابو حاتم حديث او را خوب دانسته و تحسين كرده است و ابو زرعه گفته است : مردى راستگوست و عقيدهاش نوعى غلوّ است . احمد گفته است : حديث او را بايد نوشت .
ابن معين يك بار گفته است : « وى ثقه و مورد اعتماد است . » و فلّاس گفته است : « اهل كذب و دروغ نيست . » طبق آنچه در صحيح ترمذى و كتب ديگران است ، او از حكم بن عتيبه و عطيّهء عوفى حديث نقل مىكند و اسماعيل بن عمرو بجلى و گروهى از اعلام و بزرگان آن طبقه از وى حديث نقل مىنمايند .
ابن قتيبه ، در كتاب المعارف وى را از رجال و راويان شيعه مىشمارد .
* * *
6 - اسماعيل بن زكريا اسدى خلقانى كوفى .
ذهبى شرح حال او را در ميزان الاعتدال ، آورده و گفته است : اسماعيل بن زكريا خلقانى كوفى شيعه و راستگوست . وى او را از كسانى كه اصحاب صحاح سته به گفتههايش استدلال مىكنند شمرده است ؛ زيرا كنار نامش رمزى قرار داده است كه معنىاش چنين است : اصحاب صحاح سته وى را قبول دارند .
او ، بنابر آنچه در صحيح بخارى ذكر شده است ، از محمّد بن سوقه و عبيد اللّه بن عمرو بنابر آنچه در صحيح مسلم است ، از سهيل و مالك بن مغول و عدهاى ديگر حديث نقل مىكند . اما نقل حديث از عاصم احول ، در هر دو كتاب موجود است و در آن ترديدى نيست .
محمّد بن صباح و ابو ربيع ، بنابر دو صحيح ، و محمّد بن به كار ، بنابر صحيح مسلم ، از او حديث نقل كردهاند .