محصول و يك بيستم است و حقّى كه بايد آن را بدهى به مقتضاى آيهء
وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ
، مىباشد ، يعنى كسى كه نزد تو حاضر شود چيزى را پس از چيزى بده . . . » راوى مىگويد : نمىدانم جز اين كه فرمود : « دستهء علف پس از آن دستهء علف تا فارغ شوى . » « 6 » در الفقيه آمده كه امام صادق ( ع ) فرموده است : « در شب درو مكن ، انگور را نچين ، خرما را قطع مكن ، قربانى انجام نده ، تخم را مپاش زيرا همان گونه كه در درو بايد بخشش كنى در بذر نيز بايد بخشش داشته باشى ، و اگر اين كارها را در شب انجام دهى بيچارگان ، گدايان ، مستمندان قانع و فقيران معترض نزد تو حاضر نخواهند شد . » « 7 » بنابر مشهور در علس و سلت « 8 » و هر چه از زمين مىرويد وكيل و وزن مىشود بجز سبزيها و خيار و خربزه و امثال آنها چنانچه به حدّ نصاب برسد زكات مستحبّ است ، و نيز دادن زكات در مال التّجاره استحباب دارد به شرط آن كه سرمايه يك سال تمام در كار باشد و قيمت كالا به نصاب طلا يا نقره برسد ، هر چند اين كالا متعلّق به كودك يا مجنون باشد و ولىّ آنها براى آنان تجارت كند . همچنين در مالى كه براى فرار از دادن زكات وضع آن تغيير داده شده ، و در مالى كه در رسيدن آن به حدّ نصاب شكّ دارند ، و در آنچه دو سال يا بيشتر از دسترس مالك خارج بوده و قدرت تصرّف در آن را نداشته مستحبّ است براى يكسال زكات آنها را بدهد . در ماديان چنانچه چرنده باشد و يكسال بدين وضع بگذراند ، و در مال التّجارهاى كه سالهايى بگذرد و در نقصان باشد نيز پرداخت زكات براى يك سال مستحبّ است . همچنين در اموال غير منقولى كه تهيّه كرده است مانند كاروانسرا و حمّام و امثال آنها مستحبّ است زكات رشد قيمت آنها داده شود ، و نيز در زيور آلاتى كه مورد استعمال آنها حرام باشد مانند خلخال براى مردان ، كمربند براى زنان و ظروف ساخته شده از طلا و نقره اداى زكات استحباب دارد . همهء
هامش
( 6 ) - كافى ، ج 3 ، ص 564 .
( 7 ) همان مأخذ ، ص 159 ، شماره 3 ؛ كافى ، ج 3 ، ص 565 ، شماره 3 .
( 8 ) علس دانهاى است مانند گندم كه خوراك مردم صنعا مىباشد ، و سلت دانهاى است به نرمى گندم و خاصيّت جو را دارد - م .