باب اول در انواع زكات و اسباب وجوب آنها
( 1 ) مىگويم : من اين مطالب را بر طبق طريقهء اهل بيت ( ع ) ذكر مىكنم ، و از خداوند توفيق مىطلبم .
زكات دو قسمت است : 1 - زكات مال 2 - زكات فطره چون خداوند زكات را كه چركهاى دست مردم است بر بنى هاشم حرام فرمود ، براى تكريم و بزرگداشت آنها خمس را جهت آنان قرار داد و آن در غنائمى است كه زكات در آنها واجب نشده است ، و در اين باب سه مطلب ذكر مىشود :
مطلب اوّل : زكات مال
( 2 ) زكات مذكور بر مالكى كه بالغ ، عاقل ، آزاد و متمكّن از تصرّف در آن مال باشد واجب مىشود و به طلا و نقره مسكوك ، شتر ، گاو و گوسفند چرنده كه به كار گرفته نشوند و به گندم ، جو ، خرما ، مويز كه از طريق زراعت تملّك شود و يا قبل از انعقاد دانه و صلاحيت اطلاق نام بر آنها به او منتقل شده باشد زكات تعلّق مىگيرد ، مشروط بر اين كه هر يك از اين اموال نه گانه به حدّ نصاب خود رسيده و در پنج تاى اوّل يك سال تمام از رسيدن آنها به حدّ نصاب گذشته باشد . اينها كه گفته شد بنا به اجماع علماى شيعه و روايات فراوانى است كه از اهل بيت عصمت ( ع ) به ما رسيده است . شرط اين كه شتر و گاو و گوسفند بايد ماده باشند تا زكات تعلّق گيرد قول شاذّ و نادرى است . اين كه مشهور است در غلّات مذكور بايد همهء هزينههايى كه انجام شده از محصول كم شود دليل قابل اعتنايى براى آن نيست ، بلكه ظاهر اخبار كه تنها سهم سلطان را استثناء كرده است ،