چنان كه ياد كردهام سرگذشت علمى و چگونگى دانش اندوزى طوسى از سير و سلوك ( ص 38 ) بدست ميآيد و از همان هم آشكار ميگردد كه طوسى خودبخود و تنها براى نيل به حق نزد باطنيان رفت و نخست از شهاب الدين باطنى پرسشى كرده و پاسخى گرفت و سپس فرصتى جست و در سفر عراق بخراسان بگرد كوه رفت و دو سه روزى نزد او ماند و از زبان او سخن دعوت شنود و بنوشت و بخراسان آمد و « فصول مقدس على ذكره السلام » خواند تا اينكه سر انجام فرصتى يافت و بمجلس ناصر الدين محتشم رسيد ( ص 41 ) .
ولى اينها با تربيت نخستين طوسى كه در محيط امامى اثنا عشرى بوده است منافاتى ندارد . زيرا پدر خواجه ، وجيه الدين محمد بن حسن طوسى شاگرد سيد فضل اللّه راوندى و قطب الدين راوندى بوده و خواجه نزد او شرعيات آموخته و از او روايت ميكرده است « 1 » .
شيخ برهان الدين محمد بن محمد بن على همدانى قزوينى شيعى امامى زندهء در 612 هم از مشايخ روايت طوسى است « 2 » .
نيز نصير الدين ابو طالب عبد اللّه بن حمزة بن عبد اللّه بن حمزة بن الحسن طوسى مشهدى شارحى دانشمند امامى زندهء 573 در سبزوار دايى پدر خواجهء طوسى بوده و طوسى ازو حديث شنيده است . « 3 »
همچنين نور الدين على بن محمد شيعى دايى خود خواجه شيخ روايت او بوده است « 4 » .
گويا چنان كه از سير و سلوك ( ص 38 ) برميآيد كمال الدين حاسب حكيم
هامش
( 1 ) - مدرس ص 91 و 141 ، مدرسى ص 4 و 6 .
( 2 ) - مدرس 3 و 93 ، مدرسى 11 .
( 3 ) - مدرس ص 52 و 93 .
( 4 ) - مدرس 94 و 141 .