اهتمام مجلس عالى شاهنشاهى ناصر الحق و الدين . . . سعادت اتصال به جماعت و انخراط در سلك مستجيبان دعوت بيافت .
4 - و اما در باطن . . . بدانست كه حق با تعليميانست ببرهانى كه تقرير كرده شد « 1 » .
5 - در آنوقت كه هنوز به جماعت نپيوسته بود و بر مذهب حق زياده وقوفى نيافته بجاجرم بافقيهى مجاراتى افتاد « 2 » .
6 - و چون بندهء كمترين به اين مقام رسيد بدانست كه حاصل كار و منتهاى طلب تسليمى است كه لازم مذهب اهل تعليم است « 3 » .
7 - القصه بندهء كمترين را چون اين صورت در ضمير متمكن شد بسيارى از فضولى و طلب مالا يعنى كه پيش ازين داشت از تتبع مذهب و مقالات و تعصب در امر ديانات از سر بيرون شده . . . از مناقضت احوال اصحاب شريعت و منازعهء اهل ظاهر با يكديگر و چيزى كه بدان سبب مييافت به كلى زايل گشت « 4 » .
8 - حال بندهء كمترين از آن روز كه پاى در راه طلب نهاده است تا اكنون كه ضمير را صورتى بر اين صفت كه حكايت كرده حاصل آمده و بتضرع و ابتهال از حضرت ذو الجلال توفيق ملازمت اين طريقه و تحصيل رضاى معلم خود اعلى اللّه امره و حرس ظلاله در اقولا و افعال و افكار ميخواهد « 5 » .
از اين عبارتها آشكار ميگردد كه طوسى در خاندانى مخالف با تعليميان پرورده شده و چنان كه در همين سير و سلوك مىنويسد پدرش با اينكه پروردهء دايى خود شاگرد شهرستانى داعى الدعاة بوده است « در تقليد آن قواعد مبالغه كمتر نمودى »
هامش
( 1 ) - همانجا ص 42 .
( 2 ) - همانجا ص 46 .
( 3 ) - همانجا ص 51 .
( 4 ) - همانجا ص 53 .
( 5 ) - همانجا ص 55 .