فعل نهى ( ستيهيدن ) اسم مصدر ( استيزيدن ) را بدينسان به كار برده است :
بشنو سخن ياران بگريز ز طراران * از جمع مكش خود را استيزه مكن ، مسته
( از ديوان كبير به تصحيح استاد فروزانفر جزو پنجم ص 115 )
نكتهء قابل توجه براى همشهريان نگارنده ( گناباديان ) اين است كه نسخهء خطى اخلاق محتشمى به خط ميرزا بيك بن حسن الحسينى الجنابدى « گنابادى » بتاريخ 20 ماه ربيع الثانى سال 1009 در قريهء فيضاياد محولات ( موطن شاعر معاصر يزدانبخش قهرمان ) نوشته شده است .
* * * 4 - استاد دانشمند عباس زرياب خويى در مجلهء سخن ( 11 : 852 - 853 )
اخلاق محتشمى تأليف خواجه نصير الدين طوسى به انضمام ترجمهء الادب الوجيز للولد الصغير و رساله در تولا و تبرا و مقالة فى فضائل امير المؤمنين على از همان مؤلف با ديباچهء و تصحيح محمد تقى دانش پژوه - از انتشارات مؤسسهء وعظ و تبليغ اسلامى دانشكدهء معقول و منقول ، تير ماه 1339
خواجه نصير الدين طوسى عالم بزرگ قرن هفتم هجرى علاوه بر كتاب اخلاق ناصرى كه بر پايهء فلسفهء اخلاق ارسطو است كتاب ديگرى در اخلاق به نام اخلاق محتشمى براى خواجه ناصر الدين عبد الرحيم بن ابى منصور محتشم قهستان تأليف كرده است كه از نوع كتب پند و امثال شرقى است و با آنكه در آن گاهى از حكماى يونان سخنان نقل مىكند فاقد جنبهء فلسفى و تحليل روحى فضائل و رذائل است . روح مردم شرق بيشتر با سخنان كوتاه حاكى از پند و نصيحت سازگار است و آيات قرآنى و احاديث نبوى و اندرزنامههايى ايرانى كه نمونهء كامل آن در جاويدان خرد مسكويه ديده مىشود بهتر در مردم آن اثر مىكند تا فلسفهء اخلاقى « راه وسط » ارسطو و اصول فلسفى رواقيان و اپيكوريان و كلبيون دنياى قديم و امر مطلق
vitarePmI rehcsirogetaK
كانت و مذهب اصالت نفع بنتام و يا پراگماتيسم ويليام جيمس .
خواجه در اين كتاب در هر بابى نخست آيات قرآنى و بعد احاديثى از پيغمبر اسلام و امامان شيعى و بعد سخنانى از دعاة اسماعيلى و حكماى يونان نقل مىكنند و بعد ترجمهء فارسى آن را مىآورد . ترجمهها غالبا سليس و روان و فصيح است . اين كتاب سودمند را آقاى محمد تقى دانش پژوه از دانشمندان و محققان معاصر كه سالها است اهل علم با تحقيقات ايشان در كتابشناسى و مخصوصا كتب فلسفى آشنائى دارند با زحمت فراوان از روى يگانه نسخهء متعلق به آقاى دكتر اصغر مهدوى تصحيح كرده و با مقدمهء بسيار سودمندى دربارهء خواجه نصير الدين طوسى و با سه رسالهء ديگر از او به چاپ رسانده است . در مقدمه ثابت كرده است كه با آنكه خواجه در آغاز به مذهب شيعى اثنا عشرى بوده است ، در دورانى كه با اسماعيليان مىزيسته آيين اسماعيلى را برگزيده است و همين كتاب اخلاق محتشمى گواه صادق آنست . پس از آنكه خواجه به هولاگو مىپيوند دوباره به آيين شيعى اثنا عشرى مىگرود و كتب متعددى در تأييد آن عقيده مىنويسد .