( چاپ نول كشور 1282 ) به درخواست ميرزا محمد رضا خان بهادر فتح جنگ برق بنام واجد على شاه باز پسين پادشاه اوذ با سرگذشت طوسى در آغاز و تحرير نخستين آن مورخ 1264 است ( مدرس چ 2 ص 532 - تذكرهء علماى هند 74 - بانكيپور 9 : 58 ش 843 تحرير دوم - فهرست عربى بنگال 2 : 137 ) .
3 - مفتاح الاخلاق عبد الرحمن بن عبد الكريم عباسى برهان پورى به نام اورنگ زيب سلطان محمد عالمگير شاه ( 1068 - 1118 ) در سال نوزدهم پادشاهى او در 1085 ، او ميگويد كه از ميان نزديك به سى نسخه از اخلاق ناصرى كه به دست آوردهام به نسخهاى برخوردم كه خود طوسى آن را براى تدريس و آموختن به كار مىبرده است و از روى آن براى خودم نسخهاى نوشته و در هامش آن حاشيههايى زدم و از گردآوردن آنها اين كتاب را ساختهام ، اين شرح در دو بخش است : شرح لغات و عبارات به ترتب حرفهاى آغاز و انجام ، تفسير آيات و احاديث و گفتار خلفاء و حكماء و متكلمان و شعراء بدينگونه : « حمد حكيمى كه اكثر اماثل عالم و فواضل بنى آدم به يارى احضار افكار . . . »
دو نسخهاى از آن شمارهء
1 / 3191 rO , 15861 ddA
با سرگذشت طوسى در پايان مورخ 1850 ) در موزهء بريتانيا هست ( فهرست ريو 836 و 995 ) و يك نسخه از آن هم در بانكيپور ( 9 : 193 ش 941 ) هست نوشتهء 21 شعبان 1229 ، در فهرستهاى انجمن ترقى اردو ( 2 ق ف 340 به خط مؤلف ) و آصفيه ( 92 اخلاق و مورخ 1128 ) از نسخههاى ديگر آن وصف شده است .
( ذريعه 21 : 315 - منزوى 1942 ) استاد مدرس رضوى در سرگذشت طوسى ( چ 1 ص 259 و چ 2 ص 455 ) از آن ياد كرده و نوشته است كه چند نسخهاى از آن در كتابخانهء شاهنشاهى ايران هست .
همين عباسى نسخهاى از اخلاق ناصرى خود نوشته است از روى اصل خود طوسى در 15 ذق 1084 با تصحيح و تنقيح و حواشى و شرح لغات و پيش گفتار او ( فهرست محمد شفيع ص 228 ) همچنين نسخهاى ديگر از آن در 6 ج 2 / 1098 در سال بيست و نهم و سىام پادشاهى عالمگير با حواشى فراوان با خطبهء خود او و با اشاره به تاريخ تاليف طوسى در 633 و با سرگذشت او در پايان ( ديوان هند 2172 ) گويا او در شرح خود به يكى از اينها اشارت كرده است .
4 - شرح اخلاق ناصرى تاج العلماء سيد على محمد لكنوى درگذشتهء 1312 ( ذريعه 13 : 67 ) .
5 - فرهنگ اخلاق ناصرى از تقى الدين محمد بن نور الدين محمد مشهدى از روى فرهنگهاى عربى و فارسى بدينگونه : « سپاس و ستايش پروردگار كه به مقتضاى
عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها . . .
به اتمام پيوست شرح آيات و حديثات و شعرهاى عربيه اخلاق ناصرى بتاريخ پنجم مرداد » ( حاشيهء نخستين نسخهء اخلاق ناصرى دانشگاه پنجاب لاهور ) .
6 - شرح اخلاق ناصرى همو مورخ 31 ساون 1901 برابر با 1944 مسيحى ( حاشيهء دوم همان نسخه ) ( ياد نامه طوسى ) . او جز تقى الدين محمد بن شيخ محمد ارجانى شوشترى نثر كنندهء شاهنامه و مترجم جاويدان خرد ( چاپ 1355 ) مىباشد ( نشريه 1 : 218 - منزوى 1588 -