اما نواحى گرمسير هند ، جزايرى است و سواحلى تا جايى كه به سرزمين چين مىپيوندد . از شهرهاى بزرگ آنجا قنوج و قندهار و سرنديب است و سندان هزار و سيصد و هفتاد جزيرهء آبادان است و در آن شهرها و قريههاست ، غير از سواحل .
گويند قسمت شرقى هند مكران است و آخرش بلاد چين و نخستين قسمت غربى آن عدن و آخر آن بلاد زنج . اينان مردمى هستند خلاف زنج و در آنجا تابستان باران مىآيد و زمستان نمىبارد و بيشتر غذاى ايشان برنج است و ذرّت و آب آشاميدنى از آبدانهايى كه آب باران در آن جمع مىشود و آن را به نام تلاج مىخوانند . ميوههايى كه اهل كشمير دارند ، آنها ندارند و بيشتر آنها سبزهاند و زردپوستاند و آيين ايشان برهميه است و سمنيه . پادشاه بزرگ ايشان به نام بلهرا خوانده مىشود يعنى شاه شاهان .
و در جزاير آنجا پادشاهانى هستند كه از يك ديگر اطاعت نمىكنند و در مشرق هند ، چين و كشمير قرار دارد و شمال ايشان سند است و جنوب ايشان سرزمينهايى سوزان ، ناشناخته ، و درياهايى . در مغرب ايشان زنج است و رانج و يمن .
اما تبت ، ايشان صنفى هستند ميان ترك و هند . زى ايشان زى اهل هند است . مانند تركان بينى پهن دارند ، و مانند هنديان سبزهاند . در ميان ايشان نوشتن و حساب و ستارهشناسى رايج است و سرزمينشان سرزمينى سرد است . در مشرق آن چين و در شمال آن ترك و در مغرب وخان و راشت كه قسمت بالاى خراسان است . در جنوب آن كشمير قرار دارد و بزرگترين شهر آن ختن است ، دو شهر جدا از هم كه در آن انواع ميوهها وجود دارد . بيشتر لباس و فرش ايشان كژين است و ايشان بتپرستاند .
در ختن گروهى از تبار حسين بن على - عليهما السلام - هستند و ايشان را در آنجا مساجدى است .
در كتاب البلدان و البنيان آمده كه هر كس به تبت درآيد پيوسته شادان و خندان خواهد بود تا آنگاه كه از آنجا بيرون رود .
اما يأجوج و مأجوج صنفى هستند ميان چين و ترك . چشمهاشان تنگ است و بينيها پهن و اندامها كوتاه . جنوب ايشان چين ، و شمالشان ترك و مغربشان مشرق كشمير و تبت است و دانسته نيست كه در مشرق ايشان چيست . تصور مىرود كه از نظر وضع زندگى بدترين مردماند با بدترين غذاها و از همه ژندهپوشتر و كمتميزتر و اندكهوشتراند . و خداى عز و جل ايشان را در كتاب كريم خويش ياد كرده و دانشمندان ايشان را به همان صفاتى كه در جاى خود ياد كرديم ، وصف كردهاند .
اما ترك ، ايشان گروهى بسيارند و سرزمينهاشان وسيع است و كشورهاشان پراكنده و قبايلشان بيرون از شماره . در ميان ايشان هم بدويان هستند و هم شهرنشينان . جنوب
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 596
مساهمون: مطهر بن طاهر المقدسي
ص٥٩٦