الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ
« 1 » در اين معنى صريح و واضح است . و نتوانستند كه نور خدا را خاموش كنند ؛ چرا كه آثار آن از تحريرات و تقريرات و حالات صاحبش پيدا و مضمون حديث « ينكشف ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه » « 2 » در شأن او هويداست و خداوند هم وعده فرموده است كه خواهش ايشان را به عمل نياورد و نور خود را به اتمام و انجام رساند ، هرچند كه خلاف طبع و خواهش ايشان باشد ، فرموده است كه
وَ يَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ
« 3 » يعنى ابا و امتناع مىفرمايد خداوند از خواهش كافرين و منافقين و هيچ كار ديگر نمىكند مگر اينكه ، تمام مىفرمايد نور خود را و به انجام مىرساند و قدر و مرتبهء صاحب نور را بروز مىدهد و هرچند كه ناخوش داشته باشند اين اتمام نور را ، كافران و مكروه طبع ايشان باشد ؛ پس در ادعاى آن درآمدند كه ما هم اهل اين نور و صاحب كشف و الهام مىباشيم و ندانستند كه هرچيزى را آثارى است و به ادعا درست نمىشود و هر ادعايى را ، شاهدى مىيابد و به گفتن تمام نمىشود .
گر چتر زند بوقلمون چون طاووس * عاقل داند كه فرق از كجا تا به كجاست
و اگر انصاف بدهند خود مىدانند كه كسانى كه در مسئلهء جزئيه ، عاجزند و وعده به فردا مىدهند و در شبها بر روى مىخوابند و از كتابها كه از كلام ديگرانى ، كه اهل نور بودهاند ، نفهميده ، برمىدارند و نقل مىكنند و اگر مقبول شد ؛ مىگويند كه از خود ما است و اگر مقبول نشد مىگويند : فلان گفته است . اين اشخاص از اهل نور اللّه و اهل حكمت و كشف و الهام نيستند و با آنكه در وقتى كه آيهء
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ
« 4 » نازل شد و معنى آن است كه كسى كه خداوند بخواهد كه او را هدايت كند ؛ علامتش آن است كه شرح مىفرمايد سينهء او را ، از براى فهميدن طريقهء اسلام ، بعضى از حضّار سؤال نمودند از پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم كه از براى شرح صدر علامتى مىباشد كه ما بشناسيم به آن علامت صاحب اين مراتب را ، پس فرمودند : « نعم التجافى
هامش
( 1 ) . آل عمران : 26 .
( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 27 ، ص 92 ، ح 43 .
( 3 ) . توبه : 32 .
( 4 ) . أنعام : 125 .