الطّبق الاوّل : در بيان حقيقت عقل و آنچه متعلق به آن است
و در آن چند تحفه است :
تحفه : [ 1 ] ، [ لزوم واحد بودن خلقت نخستين ]
اولا بايد دانسته شود كه آنچه را خداوند تبارك و تعالى ، اولا از كتم عدم و مكمن امكان به عرصهء وجود آورده است و او را خلق فرموده است ، عقل است . و آن ، يكى ، بايد و بيش از يكى نشايد ؛ به دليل آنكه اگر دو باشد ، پس هردوئى لازم دارند سيمى را كه به واسطهء آن ممتاز شوند آن دو از يكديگر ؛ تا آنكه معناى دوئيّت و غيريّت هريك مر ديگرى را معلوم شود و الّا دو نخواهند بود . و لازم دارند چهارمى را ايضا كه قدر مشترك آن دو باشد و به واسطهء آن با يكديگر مشترك باشند تا آنكه بتوان گفت مثلا كه اين دو ، [ دو ] نفس يا دو عقل يا دو شخص يا دو انسان يا دو حيوان است و الّا دو ايضا نخواهند بود . مثلا هرگاه گفته شود كه زيد و عمرو دواند ، پس معنى آن است كه زيد و عمرو دو شخصند از نوع انسان و لازم دارند ثالثى و تشخصى را كه هريك به واسطهء آن تشخص ، از يك ديگر ممتاز شوند و معناى دوئى و غيريّت متحقق شود . از قبيل : طول و رنگ و شكل كه طول يا رنگ يا شكل احدهما غير از طول و رنگ و شكل