الطّبق الثّالث : در بيان خواص و آثار و علامات عقل و آنچه متعلّق به آنهاست
و در آن چند تحفه است و چهار تحفه از آنها مقدمه است از براى ساير و باقى تحفهها .
تحفه : [ 1 ] ، [ نقش و اهميت تناسب و اعتدال اجزاء و عناصر در عالم خلقت ]
اولا بايد دانسته شود كه استحكام مصنوعات و حسن نظام مؤلفات و كمال التيام مركّبات در تناسب امزجه و توافق اجزاء تركيبيّه آنها مىباشد و هرقدر كه مناسبت فيما بين امزجه و توافق اجزاء بيشتر و شديدتر است آن مركّب و مصنوع احسن و اكمل و اتمّ مىباشد خصوصا در تركيب و صنع نوع انسان كه سلالهء تمام موجودات و نمونهء ساير مصنوعات است و عالم صغيرى است كه استبداع شده است در آن عالم كبير و مزاج آن اعدل امزجه و تركيب آن اكمل تراكيب و صورت آن احسن صور و خلقت آن در احسن تقويم است ، چنانكه محقّق و وجدانى است كه تناسب و توالف در نغمات موسقيّه كه اصل و منبع آنها اصوات حركات افلاك است كه به تأليف و تمزيج صنع خداوند تبارك و تعالى است مورث حسن و استلذاذ سمع و سرور نفس