تجربه كرده باشد و كيفيّت آن دانسته . « 1 » و عرب مثل زده است : عليك بأولى « 2 » التّجارب . بر تو باد « 3 » كه با « 4 » خداوندان تجربت « 5 » مشورت كنى « 6 » و رسول ، صلّى اللّه عليه . « 7 » ، فرموده است : « 8 » لا مظاهرة 13 اوثق من المشاورة . يعنى هيچ استظهارى ، بهتر از مشورت نيست . و « 9 » سندباد حكيم 14 گويد : هرچيز « 10 » را به خرد حاجتست و خرد را به « 11 » آزمايش حاجتست و از فوايد او آن است كه تا كسى را در بيشتر « 12 » افعال نيازمايند ، بر وى اعتماد نشايد كردن و ايمن نشايد بودن « 13 » كه « 14 » ايمنى از آزمايش توان يافتن .
خصلت ششم ، گفتار خوب و زبان شيرين است و رسول ، صلّى اللّه عليه « 15 » ، فرموده است : « 16 » الكلمة الطيبّة صدقة 15 . يعنى گفتار نيكو گفتن « 17 » به مثابت صدقه دادن است . و از فوايد او آنست كه هركه را زبان شيرين « 18 » و گفتار خوب « 19 » بود ، دوستى او در دل مردم ظاهر شود و مردم با وى دوستى و برادرى كنند . و رسول ، صلّى اللّه عليه « 20 » ، فرموده است : من لانت كلمته وجبت محبّته 16 . يعنى هركه را گفتار « 21 » وى آهسته و خوب بود ، واجب شود « 22 » با وى دوستى كردن . « 23 » امير المؤمنين على « 24 » ، كرّم اللّه وجهه ، گفته است « 25 » :
من عذب لسانه كثر اخوانه 17 . يعنى هركه را گفتار خوب و زبان شيرين بود ، برادران او بسيار شوند . « 26 »
خصلت هفتم : شرم داشتن است و « 27 » رسول صلّى اللّه عليه . « 28 » ، فرموده است : « 29 » الحياء من الايمان 18 . و فرموده است : الحياء خير كلّه 19 . يعنى حيا از ايمانست و حيا در جملهء
هامش
( 1 ) . ب : الا آن كس كه آزوموده باشد و كيفيت آن بداند ، ق : الا ان كس كه آزموده باشد و كيفيت آن بدانسته .
( 2 ) . ق : يا ولى .
( 3 ) . ق : بادا .
( 4 ) . ق ( با ) ندارد .
( 5 ) . ب : تجربه ، ق + را .
( 6 ) . ب : برى .
( 7 ) . ب و ق : عليه السلام .
( 8 ) . ب + كه .
( 9 ) . ق ( و ) ندارد .
( 10 ) . ب و ق : چيزى .
( 11 ) . ق : بر .
( 12 ) . اساس : بيش ، ضبط متن براساس ب و ق است .
( 13 ) . ق : بود .
( 14 ) . ق : و .
( 15 ) . ب و ق : عليه السلام .
( 16 ) . ب : مىفرمايد .
( 17 ) . ب : يعنى گفتار خوب .
( 18 ) . ق : خوب .
( 19 ) . ق : شيرين .
( 20 ) . ب و ق : عليه السلام .
( 21 ) . ق : يعنى كه گفتار .
( 22 ) . ق : واجبست .
( 23 ) . ب + و .
( 24 ) . ب + ابن ابى طالب .
( 25 ) . ق : مىفرمايد .
( 26 ) . ق : + يعنى هركرا زبان خوب بود و شيرين برادران او بسيار شود ، ب : باشند .
( 27 ) . ق ( و ) ندارد .
( 28 ) . ب و ق : عليه السلام .
( 29 ) . ب : مىفرمايد كه ، ق ( است ) ندارد .