فوايد وى آنست كه هركه از خداى ، عزّ اسمه ، « 1 » بترسد ، خداى تعالى « 2 » وقع « 3 » و هيبت او در دل خلايق « 4 » نهد و هركه از خداى « 5 » نترسد ، خداى تعالى « 6 » او را « 7 » در چشم مردم خوار و « 8 » حقير گرداند . و رسول ، صلّى اللّه عليه ، « 9 » مىفرمايد « 10 » : من خاف اللّه تعالى 7 « 11 » خوّف اللّه منه كلّ شىء و من لم يخف اللّه خوّفه اللّه من كل شىء . يعنى هركه از خداى تعالى بترسد ، خداى تعالى « 12 » جملهء « 13 » چيزها را ازو بترساند و هركه از خداى تعالى نترسد ، خداى تعالى او را از جملهء چيزها بترساند .
خصلت دوم ، عقل را بر هواى نفس چيره داشتن است « 14 » . و خداى ، عزّ اسمه ، مىفرمايد :
وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى .
يعنى متابعت نفس مكن . و رسول ، صلّى اللّه عليه « 15 » ، مىفرمايد : آفة 8 الدّين الهوى . يعنى « 16 » آفت ديندارى « 17 » متابعت هواست . « 18 »
[ حكايت ملك روم و ملك پارس ]
حكايت - ملك روم از رسول ملك پارس « 19 » پرسيد كه ما فاضلتريم يا ملك شما ؟
رسول جواب داد و گفت : او « 20 » فاضلتر « 21 » كه بر هواى نفس « 22 » قادرتر . « 23 » و اين معنى از زينون « 24 » اكبر 9 كه از مشاهير حكماى يونانست ، سؤال كردند ، او نيز همين « 25 » جواب داد . و از فوايد وى آنست كه هرگاه كه « 26 » عقل بر هوا چيره « 27 » شود ، « 28 » بيشتر كارها كه واقع گردد ، بر وفق شريعت و فرمان كردگار بود و آن از جملهء امارات ثبات و دوام دولت بود و هرگاه كه هوا را « 29 » بر خرد چيره دارند « 30 » به متابعت هوا دست در اموال و حريم « 31 » مسلمانان به
هامش
( 1 ) . ب : تعالى .
( 2 ) . ب ( خداى تعالى ) ندارد ، ق : عز و جل .
( 3 ) . ق : رفعت .
( 4 ) . ب و ق : خلقان .
( 5 ) . ب و ق + تعالى .
( 6 ) . ق : عز و جل .
( 7 ) . ق ( او را ) ندارد .
( 8 ) . ب ( خوار و ) ندارد ، ق : حقير و خوار .
( 9 ) . ب : قال عليه السلام ، ق : عليه السلام .
( 10 ) . ب : ( مىفرمايد ) ندارد .
( 11 ) . ب ( تعالى ) ندارد .
( 12 ) . ب : عز و جل .
( 13 ) . ب : همه .
( 14 ) . ق ( است ) ندارد ، ب + و حسن در مقصوره دريدى گفته است و آفة العقل الهوى يعنى آفت دندارى متابعت هواست .
( 15 ) . ق : عليه السلام .
( 16 ) . ق ( يعنى ) ندارد .
( 17 ) . ق ( دارى ) ندارد .
( 18 ) . ق : نفس است .
( 19 ) . ق : فارس .
( 20 ) . ب و ق : آن .
( 21 ) . ب + باشد .
( 22 ) . ق + خويش .
( 23 ) . ب + بود .
( 24 ) . ب و ق : زيتون .
( 25 ) . ق : همچنين .
( 26 ) . ق ( كه ) ندارد .
( 27 ) . ق + و غالب .
( 28 ) . ق : گردد .
( 29 ) . ب ( را ) ندارد .
( 30 ) . ق : از ( بيشتر كارها ) تا ( چيره دارند ) ندارد .
( 31 ) . ب : حرم ، ق : جرايم .