تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة الملوك ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مصحح 26

مساهمون:

صمقدمهء مصحح ٢٦
آخرين پژوهشى كه درباره تحفة الملوك صورت گرفته ، از شارل - هانرى دوفوشه‌كور است كه در كتاب اخلاقيات ، با رويكردى خاص به اين كتاب ، به تحليل بابها و مقايسه آن با متون همسان دست زده است 37 . نگارندهء اين سطور نكته‌هايى راجع به تحفة الملوك به صورت نوشتارى با نام « تأمّلى ديگر در تحفة الملوك » در مجلهء آينهء پژوهش 38 به چاپ رسانده است كه شامل برخى از مطالب همين مقدمه است .

ديدگاهها

اين كتاب به غايت سودمند ، رساله‌ايست در اخلاق و سلوك كه به نثر فارسى بسيار شيواى معمول قرن ششم و هفتم نوشته شده . . . در هر بابى مؤلف كتاب سخنانى از خود مىگويد و در تأييد بيان خود گفتارهاى بسيار به نظم و نثر مىآورد و آن گفتارها يا از بزرگان عرب و يا از حكماى يونان چون ارسطو و افلاطون و بطليموس و فيثاغورس و زينون و بليناس و بقراط و غيره است و يا از بزرگان قديم ايران چون انوشيروان و اردشير بابكان و بزرگمهر و بهرام و سندباد و فناخسرو و موبد و ديگران و يا از هندوان و چينيان و پيداست كه بعضى كتابهاى ايران قديم يا به نسخهء اصل و يا ترجمهء تازى در دست وى بوده ؛ زيرا كه از محمّد بن جهم برمكى كه مىدانيم يكى از مترجمين سير الملوك به زبان تازى بوده است ، نيز سخنانى مىآورد ، گاهى در تأييد گفته اين و آن حكايتى مناسب آورده است . . . معمولا در هر مطلبى اشعار پارسى فراوان شاهد مىآورد و بيشتر از اين حيث است كه اين كتاب يكى از بزرگترين غنايم زبان ماست . . . اين كتاب ديرتر از قرن هفتم تأليف نشده و بلكه بيشتر رأى من آنست كه در قرن ششم تأليف يافته و كسانى كه به سبك نثر فارسى انس دارند . . . شايد با من همداستان شوند . سعيد نفيسى ( مهر ، سال اوّل ، شمارهء 6 ، آبانماه 1312 ، ص 473 ) اين كتاب كه تحفة الملوك نام دارد يكى از كتب فارسى فصيح قرن هفتم يا هشتمست . . . چنان كه از مطالعهء آن ديده مىشود به زبان سهل و روشن نوشته