هفتم ، آنست كه چون از وى حكم طلب كنند ، « 1 » عدل كند و چون رحمت طلبند ؛ عفو كند و آنچ وعده كند ، خلاف نكند كه رسول ، صلّى اللّه عليه ، « 2 » فرموده است : العهد من الدّين 95 . يعنى به جاى آوردن عهد ، از ايمانست .
هشتم ، « 3 » آنك حريص باشد به ديدار علماى متّقى و با ورع « 4 » و مولع باشد بر موعظه « 5 » و نصيحت ايشان و تا تواند اجتناب نمايد از آن طايفهء علما كه وى را عشوه دهند و بر وى ثنا گويند و وى را خشنودى طلبند ، « 6 » از براى منفعتى كه از پادشاه با ايشان « 7 » رسد . نهم ، « 8 » آنك تا تواند فخر و تكبّر كردن ، ترك كند كه نخوت پادشاهى موجب كثرت خشم است ، بر خدم « 9 » و رعايا و خشم عدوّ عقل است و آفت وى بسيار است . دهم ، « 10 » آنك بدان قناعت نكند كه خود ظلم نكند ، بايد كه آن « 11 » چنان مضبوط دارد كه در ولايت او عمّال و كارداران نيز ظلم نكنند « 12 » و غلامان و چاكران و نوّاب و خدم خود را « 13 » مهذّب دارد و اصحاب راى و تدبير و ارباب رفق و خرد « 14 » را به خود نزديك دارد كه بزرگان گفتهاند :
اعمال دين و دولت و اشغال ملك و ملّت « 15 » به وسيلت بندگان پاكيزهراى به انتظام پيوندد و اوامر و نواهى [ كه عين قلادهء پادشاهى است ] « 16 » به ذريعت مدبّران « 17 » فرزانه به اتمام انجامد . و « 18 » هرگاه كه اين قواعد « 19 » مرعىّ ماند « 20 » آثار امن آن حضرت ، واضحتر شود و انوار يمن آن دولت لايحتر گردد و امور دولت مهذّبتر « 21 » و احوال مملكت مرتّبتر شود « 22 » و عالميان از اطراف و اكناف روى به روضهء جلال و حديقهء اقبال او نهند و از الطاف شيم و اصناف نعم او « 23 » با حظّ و نصيب شوند . « 24 »
هامش
( 1 ) . ب : طلب حكم كند .
( 2 ) . ب و ق : عليه السلام .
( 3 ) . ق : قاعدهء هشتم .
( 4 ) . ب : بارع .
( 5 ) . ق : موعظت .
( 6 ) . ق : و خشنودى وى طلب كنند .
( 7 ) . ب : بايشان ، ق : بديشان .
( 8 ) . ق : قاعده نهم .
( 9 ) . ق : خدمتكاران .
( 10 ) . ق : قاعده دهم .
( 11 ) . ب ( كه آن ) ندارد ، ق ( آن ) ندارد .
( 12 ) . ب : كه در ولايت خود عمال و كارداران حضرت وى نيز ظلم نكنند ، ق : مضبوط دارد ولايت خود را كه عمال و كارداران حضرت وى نيز هم ظلم نكنند .
( 13 ) . از ب و ق و ن افزوده شد .
( 14 ) . ب : حذر .
( 15 ) . ب : ملكت .
( 16 ) . از ب و ق و ن افزوده شد .
( 17 ) . ب : متدبران .
( 18 ) . ق ( و ) ندارد .
( 19 ) . اساس : قاعده ، ضبط متن براساس ب و ق و ن است .
( 20 ) . ب و ق + هرروز .
( 21 ) . ب + شود .
( 22 ) . ب ( و احوال مملكت مرتبتر شود ) ندارد .
( 23 ) . ب و ق ( او ) ندارند .
( 24 ) . ب و ق : مىشوند .