تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أنيس الناس ( فارسى ) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
ديگر چون خواست كه اسماع پدر فرمايد كه اين عذاب از آن حضرت است اسمى از اسماء اللّه مذكور گردانيد كه دلالت بر رحمت و مهربانى مىكند و به اسمى ديگر مثل قهّار يا منتقم تعبير نفرمود . ليكن بايد كه احسان و شفقت و مهربانى و ادب با مادر زيادت از پدر به تقديم رسانيد و به قدر مشقّتى كه بسبب حمل و وضع حمل و حضانت و پروردن او ديده و كشيده جانبدارى و فرمانبردارى او نمايد ، همچنانچه مفهوم آيهء كريمه دلالت بر زيادتى احسان و وفور تشكّر مادر مىكند نسبت با پدر ، كما قال اللّه تعالى :
« وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ »
، معنى آيهء عظيمه آنكه وصيّت كرديم ما كه خداييم انسان و بنى آدم را به شكر خود و شكر و نيكويى با مادر و پدر و حمل كرده اين انسان را مادر درين حال كه ضعف مىكرد و سست مىشد ضعفى متوالى و دو سال او را شير داده و حضانت و پروردن او به جاى آورده . علماى معانى در بيان امثلهء بلاغت گفته‌اند كه ذكر جملهء معترضهء بين - الجملتين مفيد زيادتى تخصيص يكى از مذكورين است در امرى كه متعلّق به ايشان است به سبب اشتمال جملهء معترضه بر وصفى چند مخصوص به يكى از مذكورين و آن وصف و آن احوال دالّ بر زيادتى تخصيص ، همچنانچه در آيهء مذكورهء
« حَمَلَتْهُ أُمُّهُ »
الى
« فِي عامَيْنِ »
معترضه واقع گشته ميان
« وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ »
و ميان
« أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ »
كه مفعول ثانى
« وَصَّيْنَا »
است ، و خطاب
« وَ لِوالِدَيْكَ »
از غيبت به طريق التفات و ذكر واحد و ارادهء
أنيس الناس ( فارسى ) — صفحة 244 | ايرج افشار / شجاع