ام ولد است . از زنان محدث است . شيخ صدوق به سند خود از حارث بن كعب از فاطمه بنت على - صلوات اللّه عليهما نقل مىكند كه فرمود : آنگاه كه يزيد دستور داد زنان امام حسين عليه السّلام را با امام على بن الحسين عليه السّلام زندانى كنند ، چيزى نداشتند كه از گرما و سرما خود را بپوشانند ، تا اينكه پوست صورتهايشان كنده شد . در اين زمان بود كه هر سنگى كه در بيت المقدس از زمين بلند مىكردند زير آن خون تازه بود . مردم نور خورشيد را بر ديوارها سرخ رنگ مىديدند . تا اينكه على بن حسين عليه السّلام با زنان از آنجا خارج شدند و با احترام خاصى به مدينه باز گرداند . وى نيز در تمام اين واقعه بزرگ همراه ياور اسيران و طفلان بوده است .
برقى او را از راويان امام حسن عليه السّلام شمرده است . وى از على بن ابى طالب عليه السّلام ( پدرش ) ، اسماء بنت عميس ، محمد بن حنفيه ( برادرش ) ، و امامة بنت ابى العاص روايت مىكند .
بنا بر قول طبرى ، فاطمه دخترم على عليه السّلام در سال 117 قمرى فوت نمود .
فاطمه ، دختر امام حسن عليه السّلام
( متوفى قرن 1 ه ) و همسر امام سجاد عليه السّلام و مادر امام محمد باقر عليه السّلام و برادرانش حسن و حسين و عبد اللّه باهر است . فاطمه يكى از بانوان علوى ، هاشمى از شجره طيبه رسالت و با شرافت و حيا و عفت و صاحب كراماتى است امام باقر عليه السّلام دربارهاش فرمود : « كانت امى قاعدة عند جدار فتصدع الجدار و سمعنا هدّة شديدة فقالت بيدها : لا و حقّ المصطفى ما أذن اللّه لك فى السقوط ، فبقى معلقا فى الجو حتى جازته ، فتصدّق ابى عنها بمائة دينار . » مادرم در كنار ديوارى نشسته بود ، صداى شديدى از ديوار به گوش رسيد و مىخواست فروريزد . در آن هنگام مادرم با دستش اشاره كرد و گفت : نه ، به حق پيامبر ( فرومريز ) ، خداوند به تو اجازه نمىدهد كه فروريزى . و ديوار در هوا معلّق ماند تا او كنار رفت . پدرم براى او صد دينار صدقه داد .
امام صادق عليه السّلام دربارهاش فرمود : « كانت صديقة لم تدرك فى آل الحسن امراة مثلها » بانويى راستگو و درستكار بود ، زنى همپايه او در خاندان امام حسن عليه السّلام نبوده است .
فاطمه شاهد همه ظلمها و مصيبتهاى وارد شده بر اهل بيت بود و با صبر و بردبارى ، بيمارى و شكنجههاى همسرش ، شهادت عزيزان و اسارت زنها و بچهها و حقارتها و توهينها را ضمن حفظ حجاب متحمل شد .
وى به همراه همسرش امام زين العابدين عليه السّلام و فرزندش محمد باقر عليه السّلام همراه عموى بزرگوارش امام حسين عليه السّلام رهسپار كربلا شد و پس از آن در سلك اسيران به شام رفت و در