محبت و علاقه زينب نسبت به برادر عزيزش امام حسين عليه السّلام ، چنان بود كه روزى را بدون ديدار آن حضرت سر نمىكرد . در ايمان و فداكارى در راه دين و جهاد چنان شوقى داشت كه با تمام وجود در كنار امام و پيشوايش بود و پسرانش را در راه دين اهدا نمود . در عبادت ، زهد ، تقوا ، جود و سخاوت سرآمد زنان زمان خويش بود . از مال و زينت و آسايش منزل همسرش چشم پوشيد و براى انجاموظيفه ، به همراه برادر رهسپار شد .
سخنان زينب عليها السّلام پس از شهادت سالار شهيدان ، و خطبههاى آن حضرت در بازار كوفه و در پيش ابن زياد و دربار يزيد ، چنان قوى و تكاندهنده بود كه همگان را به حيرت واداشت و مسلمانان را از خواب غفلت بيدارى كرد . وى رسالت خويش را كه زنده كردن دين جدش بود - به نيكى انجام داد .
زينب عليها السّلام در خضوع ، خشوع ، عبادت و بندگى ، وارث مادر گرامى و پدر بزرگوارش بود . اكثر شبها را به تهجد صبح مىكرد و دائما قرآن تلاوت مىفرمود ، حتى شب يازدهم محرم باآنهمه فرسودگى و خستگى و ديدن مصيبتها ، به عبادت مشغول شد ، چنان كه حضرت سجاد عليه السّلام مىفرمايد : در آن شب ديدم عمه ام در جامه نماز ، نشسته مشغول عبادت است .
ابن اثير نيز نام زينب عليه السّلام را در زمره اصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ذكر كرده ، مىنويسد : « كانت زينب امرأة عاقلة لبيبة جزلة . » آيتاللّه خويى مىفرمايد : زينب شريك و همراه برادرش حسين عليه السّلام در دفاع از اسلام و جهاد در راه خدا و دفاع از دين ( شريعت ) جدش ، سيد المرسلين صلّى اللّه عليه و آله بود . در فصاحت چنان بود كه گويا از زبان پدرش سخن مىگويد . در ثبات و پايدارى چون پدرش بود . نزد ظالمان و جائران خضوع نمىكرد و از كسى جز خداى سبحان نمىترسيد . حق مىگفت و راستگو بود . علامه مامقانى او را از نساء حديث برشمرده و مىنويسد : زينب ! كيست زينب ؟ تو چه دانى كه كيست زينب ؟ او بانوى بنى هاشم است كه در صفات ستوده برترين است و كسى جز مادرش بر او افتخار و تفخّر ندارد .
در حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به دنيا آمد . كنيهاش ، ام كلثوم ، ام عبد اللّه و ام الحسن است ، براى او كنيههاى مخصوصى مانند : ام المصائب ، ام الرزايا ، ام النوائب و . . . ذكر كردهاند . پدر گرامىاش او را به ازدواج برادرزاده خويش عبد اللّه بن جعفر در آورد كه على ، عون ، اكبر ، عباس ، محمد و ام كلثوم ثمره اين پيوند مباركاند .
فاطمه ، [ دختر على بن ابى طالب عليه السّلام ]
فاطمه صغرى دختر على بن ابى طالب عليه السّلام ، ( محدث ، متوفى 117 ه ) مادرش