آزادىخواهى و مركز مهم ترويج افكار نوين گرديد . و هر روز عدهاى از روشنفكران در آنجا جمع شده به تبادل نظر و انديشه در اوضاع سياسى كشور پرداختند . اين كانون علمى كه در معنى مركز تجمع اهل دل و روشنفكران آن زمان شده بود و بدان وسيله آزادىخواهان با يكديگر آشنا شده و به افكار يكديگر پى مىبرند ، زمينهء تشكيل كنگرهء عمومى آزادىخواهان تهران گرديد و هستهء مركزى حزب مشروطهطلب را در ايران به وجود آورد . با اينكه كتابخانهء ملّى مورد سوءظن دولت وقت بود و مأمورين نظميه مراقب اشخاصى كه در آن كانون معرفت آمد و شد مىكردند ، بودند . در اندك زمانى صدها نفر از روشنفكران و محصلين مدارس عضويت آن را پذيرفته و در آنجا به مطالعه مىپرداختند و به افكار نوين آشنا مىشدند » .
پس از صدور فرمان مشروطه و تشكيل اوّلين دورهء مجلس شوراى ملّى ( 1285 ش مطابق با 1324 ق ) او از طرف طلاب تهران به نمايندگى برگزيده شد ، و در مجلس بسيار فعال و مخالف اعمال ستمگرانهء دولت بوده بهطورى كه پس از فوت مظفر الدّين شاه قاجار و به سلطنت رسيدن محمّد على شاه قاجار در دعواى بين شاه و مجلس ، يكى از خواستههاى شاه اخراج و تبعيد حاج سيد نصر اللّه و چند نفر ديگر بود .
پس از فتح تهران توسط مشروطهخواهان ، به عضويت هيئتمديرهء عالىترين مقام تصميمگيرى كشور درآمد ، و سپس به عنوان وكيل تهران در دومين دورهء مجلس شوراى ملى ( 1288 ش مطابق با 1327 ق ) شركت جست . و نيابت رياست مجلس را نيز برعهده گرفته بود . و در دورهء سوم مجلس ( 1293 ش مطابق با 1333 ق ) نيز با اينكه رأى چشمگيرى آورده بود ، اما به علت عضويت در ديوان عالى كشور ، از مجلس استعفا كرد و سالهاى متمادى عضو و رئيس ديوان عالى كشور و استاد و رئيس دانشكدهء معقول و منقول و رياست دادستانى كل كشور بود .
تقوى در روز جمعه 21 / محرم / 1367 ق مطابق با 13 / آذر / 1326 ش به سن 85 سالگى در تهران درگذشت و در قبرستان حاج شيخ قم مدفون گرديد .
تربت پاكان قم ( فارسي ) — صفحة 2124
مساهمون: عبد الحسين جواهر كلام
ص٢١٢٤