( سادات اخوى ) معروف است و نسبش به حضرت موسى مبرقع مىرسد .
به سال 1242 ش در تهران متولد شد .
پس از طى مقدمات و سطوح ، خارج فقه و اصول را نزد : ميرزا حسن آشتيانى و حكمت را نزد ، سيد ابو الحسن جلوهء اصفهانى آموخت ، و چند سالى هم در عتبات نزد آيات : ميرزا حسن شيرازى و سيد محمّد فشاركى اصفهانى در سامرا تحصيل نمود و از ميرزا حسين نورى اجازهء روايت دريافت داشت . ايشان در ادبيات پارسى و عربى نيز متبحر بود و شعر هم خوب مىسرود . پس از اتمام تحصيلات سفرى به مكّه كرد و در مراجعت از مكه به اروپا رفت ، و در قوانين موضوعهء اروپا تحقيقاتى انجام داد .
تقوى به هنگام جنبش مشروطهخواهى در ايران ، به آزادىخواهان پيوست و به زودى در شمار يكى از سران انقلاب مشروطه درآمد . در سال 1322 ق به اتفاق ميرزا محمّد على نصرة السلطان و شيخ نصر اللّه ملك المتكلمين ، اقدام به تأسيس كتابخانهء ملّى نمود كه به زودى اين مكان محفل روشنفكران و آزادىخواهان شد . در اينباره دكتر مهدى ملكزاده در كتاب خود ، تاريخ انقلاب مشروطيت ايران ، مىنويسد : « . . . تا اينكه در 1322 هجرى بهطورى كه تاريخ بيدارى ايرانيان متذكر شده ، ملك المتكلمين و حاجى سيد نصر اللّه تقوى و ميرزا محمّد على خان نصرة السلطان دامن همت به كمر زده به تأسيس كتابخانهء ملى ، كه هستهء كتابخانهء ملى فعلى است ، همت مىگمارند و يك دستگاه عمارت فوقانى يا به اصطلاح آن زمان چند بالاخانه در خيابان ناصرى تهران اجاره مىكنند ، و كتابهاى شخصى خود را وقف آن مؤسسه مىكنند و تا حدى كه اوضاع مالى آنها اجازه مىداده ، كتابهاى مورد احتياج عمومى را با لوازم ضرورى كتابخانه خريدارى مىنمايند . عدهاى از معارفپروران هم كتابهايى چند بدان مؤسسهء ملّى هديه مىكنند ، و كتابخانهء عمومى ملّى براى اوّلين دفعه در ايران تأسيس مىشود .
كتابخانهء ملّى به علاوهء استفادهء علمى كه از آن مىشد ، در اندك زمانى كانون
تربت پاكان قم ( فارسي ) — صفحة 2123
مساهمون: عبد الحسين جواهر كلام
ص٢١٢٣