س : لطفا دربارهء مؤلفات جنابعالى و اشعارى را كه سرودهايد مطالبى بفرمائيد ؟
ج : من خودم را جزو شعرا و عرفا نمىدانم ، ولى جزو خوشهچينهاى شعرا و عرفا مىدانم ، و از آنها پيروى مىكنم . اشعارى را كه فرموديد ، من اشعار زيادى گفتم كه جلد اول آن به چاپ رسيده و جلد دوم هنوز چاپ نشده است .
اشعار من بيشتر مربوط به اخلاقيات و جنبههاى عمومى و نصيحت و پند . و يك قسمت مهمش مربوط به مصائب حضرت سيد الشهداء عليه السّلام است . و يك قسمت هم مربوط به خانوادهء خودم ، دخترها كه براى هركدام از آنها اشعارى گفتم و در كتاب ضبط كردم .
بله ! غير از ديوانى كه دارم اشعار زيادى هم راجع به زندگانى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم قبل از تولد تا آخرين روز حيات آن حضرت سرودهام ، كه شامل چهار هزار بيت مىشود .
عرض مىكنم كه زندگانى و سيرهء رسول خدا ، شامل جنگها ، سريهها ، مسافرتها ، اخلاق و صفات و سيماى حضرت بهطور كامل در اشعار گفته شده است . اميدوارم مورد قبول واقع شود . اشعار ديگرى هم راجع به موضوعهاى مختلف گفتم كه در خارج از ديوان ضبط است .
مؤلفاتى كه دارم عبارتند از :
رسالهء موقوفات ( كه موقوفه چيست ؟ موقوفه قبل از اسلام به چه صورت بوده و بعد از اسلام به چه صورت درآمده ) ، رسالهء آدميت ، رساله در موسيقى ، شخصيت فردوسى .
س : دربارهء تاريخ همدان چه ؟
ج : كتابى را اخيرا به نام ( تاريخ همدان ) نوشته و تمام كردم ، كه از طرف انتشارات امير كبير قرار است چاپ شود . اين كتاب مشتمل بر سابقهء تاريخى و باستانى شهر همدان از هزارهء دوم و سوم قبل از ميلاد است تا به حال .
در اين كتاب تمام اخبار ، حكايات ، اتفاقات ، جنگها ، آمدن سلاطين و تشكيل
تربت پاكان قم ( فارسي ) — صفحة 1106
مساهمون: عبد الحسين جواهر كلام
ص١١٠٦