حوزه : لطفا شمهاى از زندگى تحصيلى و علمى خود را بيان كنيد !
استاد : از مرحوم والده قرآنى مانده است ، چاپ بمبئى ، در داخل جلد آن تاريخ تولد مرا به سال 1328 ق در جوار قبر مولى امير المؤمنين عليه السّلام ثبت كرده است .
هيئت علماى نجف ، مدرسههايى به سبك جديد ، در نجف ، كربلا و كاظمين تأسيس كرده بودند . نام مدرسهاى كه در نجف تأسيس كرده بودند « علوى » بود . بنده تا كلاس ششم در اين مدرسه تحصيل كردم و گواهىنامه گرفتم . البتّه گواهىنامههاى اين مدارس ، از تهران مىآمد . در آن روزگار ، مدارس دولتى نبود . اشراف نجف هم ، فرزندانشان را به اين مدارس مىفرستادند . اين مدارس ، زير نظر افراد بسيار خوبى اداره مىشد . فرزند آخوند خراسانى ، از اعضاى هيئت مدرسهء علوى نجف بود . متأسفانه اين مدارس ، بعدها دولتى شد .
بعد از اينكه گواهىنامهء ششم ابتدايى را دريافت كردم ، پدرم از تبريز نوشت :
« خوب است ايشان ، همان روش آبا و اجداد خود را پيشه كند و به تحصيل علوم دينى بپردازد » .
بنا بر سفارش والد ، طلبه شدم . از اول شرح امثله ، تا پايان جلد اول كفايه را در نجف خواندم . قوانين را در خدمت شيخ حسين اهرى - تنها مدرس قوانين - ، مقدارى از مكاسب را در خدمت شيخ ابو الحسن مشكينى « صاحب حاشيه بر كفايه » و جلد اول كفايه را در خدمت ميرزا باقر زنجانى ، فراگرفتم . با آيتاللّه زنجانى خيلى مأنوس بودم . سخنان اخلاقى و روش زندگى آن بزرگوار ، براى من درس بزرگى بود .
تربت پاكان قم ( فارسي ) — صفحة 896
مساهمون: عبد الحسين جواهر كلام
ص٨٩٦