نخستين تراجمنگار برشمردهاند ، « 1 » درحالىكه ابن نديم به سال 380 ه . درگذشته « 2 » و ابو مخنف متوفّاى 157 ه . مىباشد . « 3 »
شيوههاى مختلف تراجمنگارى
تراجمنگاران براساس اهدافى كه دنبال مىكنند ، شيوههاى مختلف و كاملا متفاوتى دارند ، كه به تعدادى از آنها اشاره مىكنيم :
1 - فراگير
گروهى از تراجمنگاران درصدد هستند كه فرزانگان و فرهيختگان هر قومى را در آثار خود جاى دهند و در حدّ توان آنها را احصا نمايند ، در اينجا به تعدادى از اين آثار به عنوان نمونه اشاره مىكنيم :
1 - الأعلام ، خير الدّين زركلى ، متوفّاى 1396 ه . چاپ بيروت 1980 م . در 8 جلد رحلى ، با ذيلى به نام « إتمام الأعلام » در يك مجلد ، و تتمهاى در دو مجلد و مستدركى در يك مجلد ، از محمّد خير رمضان يوسف .
2 - دائرةالمعارف بزرگ اسلامى ، زير نظر سيد كاظم موسوى بجنوردى ، چاپ تهران ، كه حرف الف و با در 11 مجلد بزرگ منتشر شده .
3 - دائرةالمعارف القرن العشرين ، محمّد فريد وجدى ، متوفّاى 1373 ه .
چاپ بيروت ، دار الفكر ، 1399 ه . در 10 مجلد .
4 - سير أعلام النبلاء ، شمس الدّين ذهبى ، متوفّاى 748 ه . چاپ بيروت 1412 ه . در 25 مجلد .
هامش
( 1 ) . يالتقايا محمّد شرف الدّين ، استاد دانشكدهء ادبيات استانبول ، مقدمهء كشف الظّنون ، چاپ دانشگاه استانبول ، 1941 ، ج 1 ، ص 5 .
( 2 ) . صفدى ، الوافى بالوفيات ، بيروت ، دار احياء التراث ، ج 2 ، ص 139 .
( 3 ) . ياقوت حموى ، معجم الادباء ، بيروت ، دار احياء التراث ، ج 17 ، ص 41 .